afbeelding

ONZE ACTIVITEITEN

Filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer opende zijn deuren officieel in het eerste weekend van september 2010, met tal van bijzondere activiteiten: filosofische lezingen, video, muziek, dans, tentoonstelling. Gaandeweg komen nieuwe initiatieven tot stand: lezingencycli, filosofische wandelingen, vormingscycli, boekpresentaties, meesterklassen, theaterproducties en andere activiteiten.

NIEUWE EN LOPENDE INITIATIEVEN

FILOSOFISCHE EXPO: FENOMENOLOGIE VAN DE FENIKS – Nog tot zondag 19-06-2016

Op zondag 17 april om 15 uur presenteert Het zoekend hert enkele bijzondere kunstwerken als illustratie bij de lopende lezingencyclus Denkers van de radicale ommekeer. Daarbij wordt gefocust op de feniks, de mythologische vuurvogel die uit zijn as herboren wordt en waarvan een inspirerende interpretatie te zien is in het nabijgelegen Middelheimmuseum: de Phoenix (1944) van Ossip Zadkine.

Drie hartstochtelijke Belgische kunstenaars presenteren tot zondag 19 juni in het filosofiehuis een speciaal beeldend werk dat voor dit project is geconcipieerd dan wel geselecteerd:

  • RINUS VAN DE VELDE: Getting old sucks
  • ELISABETH VAN DAM: Voodoo Child
  • STEF KAMIL CARLENS: If Life’s a Circle, I Wanna Be Round Too! (Phoenix)

Bij de inhuldiging van deze expo wordt een filosofische lezing gehouden door Dr. Elisabeth Van Dam, kunstenares, danseres en doctor in de filosofie (UGent). Thema: Onze hartstochten zijn ware feniksen – Goethe en de kunstenaar. Dichter en kunstenaar Guy Commerman presenteert onder meer zijn winnende gelegenheidsgedicht Labyrint. Rockster en beeldend kunstenaar Stef Kamil Carlens (Zita Swoon, ex-dEUS) presenteert niet enkel een nieuwe sculptuur, hij zingt enkele gloeiende liedjes die het hert zullen doen zinderen.

Fenomenologie van de Feniks. Van zondag 17 april tot en met zondag 19 juni 2016. Vernissage op zondag 17 april 2016 om 15 uur. Inkom: €9. Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


MIRNA FUNK IN DE DIASPORA – Boekpresentatie en schrijversresidentie

In juni 2016 wordt de jonge Berlijnse schrijfster, journaliste en filosofe Mirna Funk door Het zoekend hert verwelkomd voor een schrijversresidentie met speciale schrijfopdracht: een filosofisch-literair essay over ‘Denkers en bouwers in de diaspora’ (werktitel). Maar eerst presenteren we graag de Nederlandse vertaling van de eerste roman van Mirna Funk: Winternabijheid – over het wedervaren van een jonge Duitse vrouw met Joodse roots.

Lola, de hoofdpersoon in Winternabijheid, is geboren en getogen in Oost-Berlijn. Als kind uit een gebroken gezin zoekt ze driftig contact met haar Joodse roots, maar wordt geconfronteerd met hippe leeftijdsgenoten waarvan ze het gedrag als anti-semitisch ervaart. Op zoek naar haar oorsprong en een nieuwe, stevige identiteit trekt de jonge vrouw naar het Beloofde Land. In de moderne, uiterst levendige kust- en cultuurstad Tel Aviv ontmoet ze een kunstzinnige jongeman die tijdens zijn militaire dienstplicht is getekend door oorlogservaringen. Met hem voert ze intense dialogen en beleeft ze een broeiend liefdesavontuur terwijl een nieuwe Gaza-oorlog voor oplopende spanningen, reële dreigingen en psychische trauma’s zorgt. Tegelijk worstelt Lola met familie en vrienden in Duitsland en elders. Door een mix van ervaringen raakt de jonge vrouw op drift, terwijl ze zich nog altijd wil ontwikkelen tot een persoon die kan worden aanvaard binnen een eeuwenoude cultuur, zij het dan als de dynamische, avontuurlijke en ambitieuze vrouw die ze ook nog altijd is.

BOEKPRESENTATIE – zondag 26 juni – 11 uur. De jonge Vlaamse schrijfster Anneleen Van Offel opent met een ‘parallelle’ lezing over Diaspora als mentale gesteldheid. Mirna Funk vertelt daarna in het Duits en het Engels over haar persoonlijke ‘diaspora’. Ten slotte wordt ze in het Duits geïnterviewd door schrijfster en literair vertaalster Hilde Keteleer.

Mirna Funk (1981) studeerde filosofie en geschiedenis aan de Humboldt Universität in Berlijn. Met Winternähe (Winternabijheid) schreef ze “een intens emotionele, contemporaine roman vol tegenstrijdigheden, angsten en vreugde en tegelijk een zeer actueel en politiek boek”. Voor deze eerste roman werd Mirna Funk in Duitsland bekroond met de Uwe Johnson prijs voor nieuw literair talent.

In samenwerking met Antwerpen Boekenstad, deBuren en Goethe Institut Brussel. Gratis inkom. Reserveren wel verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


DENKERS VAN DE RADICALE OMMEKEER - Over het eeuwige verlangen naar een nieuw begin

In het filosofieproject Denkers van de radicale ommekeer staan 10 lezingen op het programma, naast een meesterklas, een expo en een kunstwandeling. In de lezingen komen meesterdenkers aan bod die nog toekomst kunnen schenken – of ons tenminste doen verlangen naar een nieuw begin, vanuit onszelf.

PROGRAMMA VAN DE LEZINGEN:

1 – 27-09-2015 – Socrates: radicale ommekeer of verankerde innovatie? – Prof. Ineke Sluiter

2 – 18-10-2015 – Jean-Jacques Rousseau en de tragische strijd tegen het verlangen – Prof. Frank Albers

3 – 08-11-2015 – Immanuel Kant en de revolutie in het kennende denken – Prof. Erik Oger

4 – 13-12-2015 – Henry David Thoreau en de kracht van de autarkie – Dr. Jan-Hendrik Bakker

5 – 17-01-2016 – Karl Marx en het verlangen naar een wereldrevolutie – Prof. Ludo Abicht

6 – 14-02-2016 – Friedrich Nietzsche en het belang van een nieuwe moraal – Prof. Paul Van Tongeren

7 – 20-03-2016 – Edmund Husserl en het moderne objectiviteitsideaal – Prof. Gert-Jan van der Heiden

8 – 17-04-2016 – Hans Jonas en de nood aan een ecologische ommekeer – Dr. Pieter Lemmens

9 – 22-05-2016 – Ivan Illich en de behoefte aan een nieuwe levensstijl – Prof. Hans Achterhuis

SYNTHESE – 19-06-2016 – Radicale filosofieën voor de toekomst –  Prof. Johan Braeckman

Denkers van de radicale ommekeer wordt een filosofisch project met lezingen, maar ook met een kunsttentoonstelling en een meesterklas, waarover later meer. Alle lezingen vinden plaats op zondagen om 11 uur. Afspraak in Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Inkomprijs per lezing: € 9. Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


MEESTERKLAS OP KRUKKEN – NICCOLO MACHIAVELLI – Met Dr. Tinneke Beeckman

Op de eerste drie zaterdagen van juni 2016 organiseert Het zoekend hert een nieuwe Meesterklas op krukken. Dr. Tinneke Beeckman bestudeert de Discorsi van Machiavelli dan nauwgezet, samen met 12 leerlingen. Deze studie is extra de moeite waard nu het filosofische topwerk prachtig wordt heruitgegeven door Ambo-Anthos.

In zijn Discorsi vergelijkt Niccolò Machiavelli (1469-1527) de geschiedenis van het oude Rome, zoals beschreven door Livius en andere klassieke geschiedschrijvers, met de eigentijdse geschiedenis van Florence en Italië. De Florentijn formuleert daarbij gedachten over staatkunde en de condition humaine, die tot vandaag een inspiratiebron zijn voor historici, politicologen en filosofen. Algemeen worden de Discorsi als belangrijker beschouwd dan het beroemde Il principe (De Vorst). Diepzinniger dan dat hoofdwerk, bieden deze verhandelingen puik inzicht in de cynisch-realistische benadering van politieke macht. Dit werk wordt door Dr. Tinneke Beeckman geduid in de totaliteit van het denken van Machiavelli. Zij wijst daarbij op het belang van essentiële begrippen bij hem, zoals necessita, fortuna en virt.

Voor de inschrijvingsprijs van €98 krijgt u ook het nieuwe boek (waarde €29,95) en gratis drinks. Enige voorkennis is aangewezen, ook geduld en aandacht zijn wenselijk. Aan de kandidaat-deelnemers wordt gevraagd een beknopte motivering in te zenden – van maximaal 100 woorden.

AANDACHT! Deze meesterklas is volzet. Maar mogelijk komt er een tweede editie. Maak dus gerust uw interesse kenbaar.

Deze Meesterklas Machiavelli vindt plaats op 4, 11 en 18 juni 2016, van 14 tot 17 uur. Deelnameprijs, inclusief het nieuwe boek van Ambo Anthos: € 98. Stuur meteen uw motivering naar: hetzoekendhert@gmail.com.

Dr. Tinneke Beeckman studeerde filosofie aan de ULB en moraalwetenschappen aan de VUB. Als jonge doctor in de wijsbegeerte publiceerde zij over Freud, Nietzsche en Heidegger, daarna de boeken Spinoza, filosoof van de blijheid en Door Spinoza’s lens. Haar jongste boekwerk, Macht en onmacht, Een verkenning van de hedendaagse aanslag op de verlichting, werd in 2016 genomineerd voor de Socrates Wisselbeker.


VOORBIJE ACTIVITEITEN

NEW YORK NINETIES NIGHTLIFE event – Boekpresentatie Jannah Loontjens, met Bleri Lleshi

Het nieuwste boek van filosofe en schrijfster Jannah Loontjens wordt exclusief gepresenteerd op zaterdag 12 maart 2016 in filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer – en dat zal elkeen die erbij was zich nog lang heugen. Een dubbele boekpresentatie met voor elk wat wil(d)s: op zaterdagavond een pittige reflectie op de jaren negentig, met nineties videoclips, cocktails, tequila, Martini én dansvloer – op zondagochtend een Easy-listening day-after-dialoog voor de meer bezadigde denkers, met toch ook beeldrijke muziek, sapjes, water, wijn én lekkere knabbels van onze candygirl van dienst.

Dit alles omdat Jannah Loontjens (1974) een pittige filosofe is en blijft, die in de jaren negentig tot volle wasdom kwam, in New York en Amsterdam, waar ze respectievelijk deelnam aan meesterklassen van Jacques Derrida en actief was als go-go danseres op het podium van de legendarische RoXY. In haar boek Roaring nineties beschrijft Jannah Loontjens ons recentste fin de siècle en spiegelt dat aan de huidige tijd. Het was een tijd waarin geloofd werd dat de grote oorlogen voorbij waren, het was vóór 9/11, vóór de komst van mobiele telefonie en internet, een tijd van multiculturele idealen, voorspoed en optimisme. Jannah Loontjens onderzoekt het beeld dat wij hebben van de roerende jaren negentig, en de verschillen met de decennia die eraan voorafgingen, alsook met de tijd die erop volgde. Ze laat zien hoe grote filosofische kwesties met praktische vragen kunnen samengaan. Op zaterdag wordt haar nieuwe boek gepresenteerd met een lief-kritische reflectie door de Brusselse filosoof Bleri Lleshi (1981), tevens activist en nachtdeejay. Hij reflecteert vanuit zijn politieke theorie, zopas nog verwoord in Liefde in tijden van angst.

New York Nineties Nightlife. Zaterdag 12 maart 2016 in Het zoekend hert ° The searching deer, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem. Inkom: € 14, maar wie het nieuwe boek koopt, krijgt €5 terug. Reserveer via hetzoekendhert@gmail.com.


EASY LISTENING DAY-AFTER-DIALOOG – Boekpresentatie Jannah Loontjens, met Jamal Mahjoub

Nadat Roaring Nineties, het nieuwste boek van filosofe Jannah Loontjens, op zaterdagavond 12 maart 2016 feestelijk is ingewijd door danslustige wijsneuzen van de meest dynamische generatie(s), nemen op zondag 13 maart om 11 uur wat meer bezadigde maar toch wereldse doordenkers dit filosofische essay nauwkeuriger onder de loep tijdens de even exclusieve Easy-listening day-after-dialoog. Dan wordt u niet enkel vergast op beeldrijke muziek, op sapjes, wijn én lekkere knabbels van de candygirl van dienst, u krijgt naast een presentatie door de schrijfster ook een fijnzinnige analyse door de Brits-Soedanese auteur Jamal Mahjoub.

Deze bijzondere schrijver kent de Nederlandse filosofe en confrater beter dan wie ook, maar is uit een wat ander hout gesneden. Tijdens een Engelstalige reflectie plaatst hij het perspectief dat Jannah Loontjens geeft op de jaren negentig in een internationale, wereldwijde context.  Daarbij bespreekt hij de belangrijke veranderingen in het westen en analyseert hoe deze in de rest van de wereld werden begrepen. Vervolgens toont hij het belang en de invloed van die periode op zowel culturele als politieke ontwikkelingen. Jamal Mahjoub (1960) werd geboren in Londen en groeide op in Soedan. Nadien woonde hij in Engeland, Denemarken, Egypte, Spanje en Nederland. Zeven romans, alsook tal van korte verhalen en essays verschenen onder zijn eigen naam, drie misdaadromans onder het pseudoniem Parker Bilal. Zijn belangrijkste werken zijn in verschillende talen uitgegeven. Jamal Mahjoub won tal van prijzen, zoals onder meer de Guardian African Short Story Prize, de Prix de l’Astrolabe en de Maria Vargas Llosa Premio de Relatos.

Easy-Listening day-after-party - in het Nederlands en het Engels. Op zondag 13 maart 2016 om 11 uur in Het zoekend hert ° The searching deer, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem. Inkom: € 14, maar wie het nieuwe boek koopt, krijgt €5 terug. Reserveren verplicht: via hetzoekendhert@gmail.com.


DE NIEUWJAARSLEZING 2016 – Bart Moeyaert – Het zoekend hert, Luster en Querido

Elke filosoof of boekenvriend met niveau geeft omstreeks  de jaarwende De Nieuwjaarslezingen cadeau. Dat is immers een feestelijk fonkelend boekje met bibliofiel karakter, gepresenteerd door filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer. Met doordachte overpeinzingen en treffende formuleringen door topschrijvers met virtuoze pen. Uitzonderlijk wordt De Nieuwjaarslezing 2016 een coproductie met de uitgeverijen Luster (Antwerpen) en Querido (Amsterdam).

Deze speciale editie is immers van de hand van de veelbekroonde auteur Bart Moeyaert, tevens artistiek intendant van het Vlaams-Nederlands gastlandschap op de FrankfurterBuchmesse 2016. Mede vanuit zijn opdracht voor de wereldberoemde boekenbeurs reflecteert hij over de macht van het zwijgen en de troost van het woord. Deze originele tekst wordt opnieuw gepresenteerd in een buitengewoon bibliofiel boekje, met handzaam formaat (11×17), gehuld in een zwartlinnen kaft met goudopdruk, leeslint, hoogwaardig papier en een afdruk van het handschrift van de meester.

De boeken, het toneelwerk en de poëzie van Bart Moeyaert zijn sinds zijn debuut in 1983 door lezers van alle leeftijden ontdekt, wat hem een aparte plek geeft binnen de Nederlandstalige literatuur. Tot zijn meest bekende titels behoren Blote handen, Het is de liefde die we niet begrijpen, Broere en de trilogie die hij samen met het Nederlands Blazers Ensemble uitbouwde: De Schepping, Het Paradijs, De Hemel. Zijn werk is vaak bekroond in binnen- en buitenland en verscheen in meer dan twintig talen. Hij is reeds meermaals genomineerd voor de internationale Astrid Lindgren Memorial Award en de Hans Christian Andersen Award. In 2012 haalde hij voor deze laatstgenoemde prijs voor de tweede keer de shortlist. Bart Moeyaert vertaalt uit het Duits, Engels en Frans, heeft scenario’s en toneelstukken geschreven, en debuteerde in 2003 als dichter met Verzamel de liefde. Twee jaar lang was hij Stadsdichter van Antwerpen. Moeyaert is hoofddocent Schrijven aan het Conservatorium in Antwerpen.

De Nieuwjaarslezing 2016, met de publieke presentatie van het nieuwe boekje, vindt plaats op zondag 27 december 2015 om 11 uur, in Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Inkom: €14, maar wie het boekje koopt, krijgt €5 korting. Het boekje, uitgegeven door Luster en Querido, wordt feestelijk onthuld met bubbels en zo. Reserveren is verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


HET BOEKJE VAN HET JAAR – Nu te bestellen!

De Nieuwjaarslezing 2016 door auteur Bart Moeyaert wordt een doorslaand succes. Eerst moesten we de lezing ontdubbelen en werd op dezelfde zondag 27 december een tweede sessie gepland, om 15 uur. Maar intussen zijn ook daarvoor de zitjes nagenoeg volzet.

Gelukkig kunnen alle liefhebbers de tekst makkelijk in handen krijgen – in een knap en handzaam formaat. Net als de vorige Nieuwjaarslezingen wordt namelijk ook het werkstuk van Bart Moeyaert bibliofiel gepubliceerd samen met uitgeverij Luster in een knap en handzaam formaat, met zwartlinnen kaft, goudopdruk, leeslint, hoogwaardig papier en een citaat van de meester-schrijver in zijn eigen handschrift. Uitzonderlijk is een extra dagboektekening van de schrijver in het boekje opgenomen, dat speciaal mee wordt gerealiseerd door Querido in Amsterdam.

Voor we met z’n allen uit elkaar vallen is vanaf 28 december 2015 te koop in de betere boekhandels in België en Nederland, via Luster en Querido, maar ook rechtstreeks bij filosofiehuis Het zoekend hert. Prijs: € 14,95 + € 3 port voor België, € 6 voor Nederland. Bestel De Nieuwjaarslezing 2016 meteen via: hetzoekendhert@gmail.com. Per kerende krijgt u dan een mail met de betalingsvoorwaarden. Vervolgens landt het boekje heel spoedig en zacht in uw brievenbus.


MACHT EN ONMACHT – Boekpresentatie Dr. Tinneke Beeckman

Dr. Tinneke Beeckman presenteert haar nieuwste boek Macht en onmacht op een mooie zondag in Het zoekend hert, hierin ondersteund door Dr. Herbert De Vriese (1973), docent filosofie aan de UAntwerpen. In haar boek reflecteert zij over de oorzaken van een maatschappelijke vertwijfeling.

Op erudiete wijze beschrijft Tinneke Beeckman hoe de commotie rond de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo aantoont dat verlichtingsidealen als het streven naar waarheid en gelijkheid definitief in onbruik zijn geraakt. In de plaats daarvan overheerst een ambigu postmodern denken, dat voortdurend verwarring schept en waarheidsaanspraken onmogelijk maakt. Ontsporingen als sinister fundamentalisme en hardnekkig neoliberalisme zijn daarvan het gevolg. Aan de hand van historische en actuele denkers legt Dr. Tinneke Beeckman de gevoeligheden van de hedendaagse democratie bloot en toont ze waar er mogelijkheden zijn tot herstel. In haar zoektocht voorbij de onmacht ontmoet ze onder meer Friedrich Nietzsche, Martin Heidegger, George Orwell, Jean-Paul Sartre, Claude Lefort, Luc Ferry en Susan Neiman.

Zondag 11 oktober 2015 om 11 uur in Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Inkom: € 14, maar wie het boek koopt, krijgt meteen € 5 terug en mag deelnemen aan de receptie met bubbels en knabbels. Reserveren is verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


DE SPOORZOEKERS #3 – Boekpresentatie De Thigmofiel. Met Midas Dekkers en Bernard Dewulf.

Op zaterdag 17 oktober 2015 organiseert Het zoekend hert alweer de derde editie van De Spoorzoekers. Nu met de superieure bioloog en geliefde topauteur Midas Dekkers. Hij presenteert zijn nieuwste boek: De Thigmofiel. Over het verlangen naar geborgenheid.

Het is wat we kunnen noemen “de plezierige tegenhanger van claustrofobie”: thigmofilie, de liefde voor de kleine ruimte, het verlangen naar geborgenheid, grond onder je voeten, het gevoel dat wegkruipen de beste oplossing is. De kat doet het wanneer hij in zijn kartonnen doos gaat zitten, de kakkerlak die wegschiet tussen spleten in het hout, en de mens, wanneer hij in foetushouding onder zijn dekbed gaat liggen of zich terugtrekt op de wc. Midas Dekkers heeft begrip voor die kat, die kakkerlak, die mens. In een tochtige wereld vol licht, lucht en kale vlaktes, is het goed om je veilig te voelen. Midas Dekkers schrijft en filosofeert met vertrouwde verve over het tastbare geluk op de vierkante meter.

Midas Dekkers (1946) is de onvergelijkbare auteur van meer dan 50 boeken over mens en dier, internationaal geëerd voor zijn scherpzinnige observaties, pittige meningen en gevoel voor humor. In Lief Dier beschrijft hij bestialiteit in de westerse samenleving. De Vergankelijkheid gaat over de vraag hoe de mens omgaat met de ouderdomsfasen die aan zijn dood voorafgaan. In De Larf betoogt Midas dat de mens als niet-mens wordt geboren en in zijn volwassenwording een larvenfase doormaakt, net zoals vlinders. En dat is nog maar een kleine greep uit zijn werk en denken.

De spoorzoekers vormt een eerbetoon aan de geëngageerde auteur Kamiel Vanhole (1954-2008). Pendelend tussen heden en verleden maakte deze reizende schrijver kieren in de tijd en schakeringen van de geschiedenis subtiel zichtbaar. Zijn allerlaatste boek De Spoorzoeker blijft ons inspireren om andere zoekende auteurs en denkers voor het voetlicht te brengen. De lezingen worden telkens ingeleid door dochter Eva Vanhole. Zij spreekt dit jaar Over sporen, ontsporen en katten die van okselzweet houden. Daarna houdt de fantastische dichter, columnist en fijne kunstkenner Bernard Dewulf een ‘parallelle’ benadering van het thema van de avond met een bespiegeling Over onze holtezucht. Ten slotte houdt Midas Dekkers een bespieling over thigmofolie en zijn nieuwste boek.

Zaterdag 17 oktober 2015 om 20 uur in Het zoekend hert. Inkom: € 14, maar wie het boek koopt, krijgt meteen € 5 terug. Reserveren is verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


FACE-TO-FACE PHILOSOPHY – Filosofische contactdag voor de Lage Landen

Het Vlaams-Nederlands FORUMvoorFILOSOFIE, waarvan Het zoekend hert één van de vier initiatiefnemers is, organiseerde op zaterdag 24 oktober 2014 de eerste editie van Face-to-face Philosophy – Filosofische contactdag voor de Lage Landen in de schoot van het Brainwash festival in Amsterdam.

Dertig filosofiedeskundigen uit Nederland en Vlaanderen, waaronder hoogleraars in de wijsbegeerte, filosofische organisatoren, socratische gespreksleiders, denkers en auteurs, knappe uitgevers van filosofietijdschriften en boeken gingen die dag heel graag tête-à-tête gesprekken aan.

Zo luidde het opzet: “Heeft u plannen op het vlak van praktische filosofie? Wilt u graag verder studeren of doctoreren? Wilt u een essay of boek schrijven – en het ook gepubliceerd krijgen? Wilt u zelf een filosofische praktijk beginnen, een filosofiecafé of andere organisatie of evenement? De ervaringsdeskundige van uw keuze geeft advies tijdens een persoonlijk en indringend overleg. Bij sommige filosofen en auteurs kunt u trouwens ook een gesprek aangaan over meer theoretische of diepzinnige filosofische thema’s. De gesprekken zijn gratis voor deelnemers aan het filosofiefestival Brainwash en duren telkens 20 minuten.”

Op het programma staan 15 Vlaams en 15 Nederlandse filosofiedeskundigen. Zegden al principieel hun medewerking toe: Prof. Patrick Loobuyck, Dr. Tinneke Beeckman, Dr. Maarten Boudry, uitgever Stefaan Werbrouck van Houtekiet en hoofdredacteur Leon Heuts van Filosofie Magazine. Staan allicht ook open voor een tête-à-têtegesprek: Prof. Paul Cliteur, Prof. em. Fons Elders, Prof. Han van Ruler, de uitgevers Leonoor Broeder van Atlas Contact, Katrijn Van Hauwermeiren van De Bezige Bij en Solange de Boer van Octavo, alsook Marl”i Huijer, Denker des Vaderlands in Nederland.

Face-to-face philosophy vond plaats op zaterdag 24 oktober 2015 in de beroemde theaterstraat Nes in Amsterdam, van 14 tot 18 uur. De contactdag wordt georganiseerd door Het zoekend hert en Brandstof, met steun van BesteBuren. Meer info: www.brainwashfestival.nlwww.hetzoekendhert.be.


DOORLOPEND INITIATIEF

Vlaams-Nederlands FORUMvoorFILOSOFIE uit de startblokken – In samenwerking met BesteBuren

Op vrijdag 16 januari 2015 vond in Het zoekend hert de startvergadering plaats van het Vlaams-Nederlands FORUMvoorFILOSOFIE. Dit nieuwe overleg- en creatieplatform voor filosofische initiatiefnemers uit de Lage Landen boog zich over de organisatie van een paar nieuwe projecten, zoals een filosofische contactdag en een digitale informatiebank.

OP DE FOTO: Centraal de jaarvoorzitters Hans Achterhuis en Tinneke Beeckman. Van links naar rechts: Eddy Strauven (Het zoekend hert), Erno Eskens (ISVW), Laurens Knoop (Brandstof), Agnès Van Emelen (notuliste), Frank Stappaerts (onderwijsinspecteur), Patrick Loobuyck (hoogleraar), Hans Achterhuis (hoogleraar), Tinneke Beeckman (filosoof), Anne Provoost (auteur), Inge Duytschaever (filosofisch consulent), Florentijn van Rootselaar (Filosofie Magazine), Stefaan Werbrouck (uitgeverij Houtekiet), Tijn Boon (uitgeverij Lemniscaat).

Dit Vlaams-Nederlands forum voor filosofie kwam tot stand door een samenwerking van Het zoekend hert, de Internationale School voor Wijsbegeerte ISVW in Leusden en Brandstof + The School of Life Amsterdam, met als mediapartner Filosofie Magazine. Het kreeg meteen de steun van het BesteBuren-matchingfonds naar aanleiding van 20 jaar cultureel akkoord Vlaanderen-Nederland. De algemene objectieven van het forum zijn het verstevigen van de verbondenheid tussen bestaande initiatieven in Vlaanderen en Nederland, het transparant maken van filosofische initiatieven naar jongeren, en het betrekken van een breed publiek bij de filosofie.

Bijzonder aan de forumwerking is het vlottende karakter. De eerste jaarvoorzitters, Dr. Tinneke Beeckman en Prof. Hans Achterhuis (centraal op de foto), blijven hun functie waarnemen tot einde februari 2016 om daarna door een ander duo vervangen te worden. Bij elke nieuwe bijeenkomst wordt het deelnemersbestand voor de helft vernieuwd. Zo kunnen voldoende filosofen, organisatoren en andere initiatiefnemers betrokken worden. Om tot een degelijke selectie te komen van kandidaat-deelnemers is een longlist opgesteld, die wordt aangesproken in functie van de thema’s die op de agenda staan.

Het tweede forumoverleg vond plaats op vrijdag 25 september 2015, in de Internationale School voor Wijsbegeerte, ISVW in Leusden (Amersfoort). Het derde overleg vond plaats in The School of Life in Amsterdam, op vrijdag 5 februari 2016. Wie intussen graag over de werking wil geïnformeerd worden, kan contact opnemen via het mailadres: forumvoorfilosofie@gmail.com.

VOORBIJE ACTIVITEITEN

MEESTERKLAS OP KRUKKEN – MICHEL DE MONTAIGNE – Met Prof. Alexander Roose

Vanaf zaterdag 30 mei 2015 ontvangt Het zoekend hert 12 ‘discipelen’ voor een nieuwe editie van onze Meesterklas op krukken. Onder leiding van Alexander Roose wordt geleerd om Michel de Montaigne proberen te doorgronden en begrijpen.

De meesterklas Michel de Montaigne schetst het leven, de levensvisie en de filosofische praktijk van de gentleman-filosoof uit de Renaissance (1533-1592). Tijdens drie bijeenkomsten overloopt Prof. Dr. Alexander Roose de drie grote momenten in het leven van Montaigne en de drie grote fases in zijn denken. De eerste bijeenkomst, Adel verplicht, is gewijd aan de invloed van de Stoa op Montaigne; de tweede, Filosoferen is twijfelen, aan de betekenis en het belang van het scepticisme; de derde, Op de hoogste troon van de wereld, aan Montaignes levenslust en epicurisme. Telkens bekijkt professor Alexander Roose hoe Montaigne, wiens grote voorbeeld Socrates was, omging met het denken van de filosofen uit de Oudheid – stoïcijnen, sceptici, epicuristen – voor wie filosofie altijd meer was dan een systematische, theoretische uiteenzetting. Samen met de deelnemers vraagt de leermeester zich af wat dat denken betekent voor Montaignes schrijven, voor zijn filosofische praktijk. Daarbij laat hij zien hoe de antieke filosofie Montaigne heeft geholpen om in de wereld te staan en naar de wereld te kijken.

Deze Meesterklas op krukken vindt plaats op drie opeenvolgende zaterdagen: 30 mei, 6 juni en 13 juni 2015, van 14 tot 17 uur. De deelnameprijs aan de meesterklas bedraagt €98, inclusief het waardevolle boek van Uitgeverij Athenaeum. Aan de deelnemers wordt gevraagd een beknopte motivering (maximaal 100 woorden) door te sturen naar hetzoekendhert@gmail.com.

Alexander Roose (1967) is de auteur van La Curiosité de Montaigne (Honoré Champion, Parijs, 2015). Hij schreef diverse lemma’s voor Le Dictionnaire Montaigne (Paris, Honoré Champion, 2004) en publiceerde in Montaigne Studies (Chicago University). Zijn nieuwste boek over Michel de Montaigne verschijnt in het najaar van 2015 bij Pelckmans. In het voorjaar van 2016 brengt acteur Koen de Sutter zijn monoloog Montaigne in de grote theaters van Vlaanderen en Nederland. Alexander Roose doceerde aan de universiteit van Cambridge, was fellow en Director of Studies in Clare College. Tegenwoordig is hij docent Frans aan de Universiteit Gent.


MIDDELHEIMWANDELING – EMOTIES IN DE KUNST – Met Prof. Heleen Pott

Op zondag 31 mei 2015 organiseert filosofiehuis Het zoekend hert samen met deBuren de achtste filosofische wandeling in het Middelheimmuseum, dit keer rond het thema Emoties in de kunst. Inleider en gids is Prof. Heleen Pott, hoogleraar aan de Universiteit Maastricht en de Erasmusuniversiteit Rotterdam. Zij schreef onder meer over filosofische emotietheorieën en pessimisme als filosofie.

Onze filosofische walk-in-progress in het Middelheimmuseum openbaart gaandeweg alle denkbare perspectieven van het bijzondere beeldenpark in Antwerpen, vlakbij Het zoekend hert. Daarbij streven we naar een inspirerend evenwicht bij de keuze van gastsprekers en gidsen. Nederlandse en Belgische filosofen/kunstkenners, afwisselend erudiete vrouwen en mannen, begeleiden de wandelaars langs het werk van gerenommeerde kunstenaars van over heel de wereld.

Prof. Dr. Heleen Pott (1952) studeerde filosofie, sociologie én literatuurwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Daar promoveerde ze in 1992 op het proefschrift De liefde van Alcibiades, een doorgedreven studie over filosofische emotietheorieën. Sinds 1992 doceert Heleen Pott filosofie aan de faculteit der Cultuurwetenschappen van de Universiteit Maastricht en sinds 1999 is ze hoogleraar aan de Socrates-leerstoel van de Erasmusuniversiteit Rotterdam. Naast De liefde van Alcibiades (1992) publiceerde ze Pessimisme als filosofie. Een inleiding in het denken van Arthur Schopenhauer (1988) en redigeerde ze diverse bundels, onder meer – met Maarten Doorman – Filosofen van deze tijd (2000, vernieuwde editie in 2014). Ze was enige tijd bestuurslid van het Humanistisch Verbond in Nederland en redacteur van de filosofische tijdschriften Krisis, Algemeen Nederlands Tijdschrift voor Wijsbegeerte en Filosofie & Praktijk.

Zondag 31 mei 2015, vanaf 13 uur in Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Prijs: €9. Duur: 2,30 uur. Voor meer informatie: www.deburen.euwww.middelheimmuseum.be. Reserveren: hetzoekendhert@gmail.com.


PIJN EN PLEZIER VAN HET POLITIEKE DIER – Doorgedreven denken over de mens als gemeenschapswezen – Totaalproject

Het zoekend hert wil een zorgzame impuls geven aan het denken over de politieke natuur van de mens met het filosofische project Pijn en plezier van het politieke dier, dat plaatsvindt van zondag 25 januari tot en met zondag 21 juni 2015. In samenwerking met deBuren wordt onder meer een lezingencyclus georganiseerd over de mens als dynamisch en problematisch gemeenschapswezen.

“De mens is van natuur een politiek dier”, stelde Aristoteles. Het menselijke handelen van dit dier is volgens de Griekse wijsgeer gericht op ‘welzijn’ of ‘geluk’ (eudaimonia), binnen een sociale gemeenschap. “Wie niet in staat is deel te nemen aan een gemeenschap, of daaraan geen behoefte heeft omdat hij zichzelf genoeg is, maakt geen deel uit van een polis, en is dus ofwel een beest of een god”, luidt een sleutelzin in zijn Politica.

In deze turbulente tijden is een niet dogmatisch onderzoekend denken van groot belang. In Pijn en plezier van het politieke dier wordt daarom aandacht besteed aan de politieke aard van de mens in het algemeen, en ook aan die van specifieke enkelingen zoals filosofen, politici of andere gemeenschapsstichters. Samen met de meest deskundige filosofen en historici uit de Lage Landen wordt gepeild naar de mogelijkheden en moeilijkheden van het politieke handelen voor vandaag en morgen.

PROGRAMMA VAN DE LEZINGEN:

1. ARISTOTELES, Athene en het ‘zoön politikon’ Prof. Josine Blok – Zondag 25/01/2015

Prof. Josine Blok (Universiteit Utrecht) is gespecialiseerd in onderzoek naar politiek, religie en sociale verhoudingen in de antieke Griekse wereld, thema’s die al aan bod kwamen in haar proefschrift over de Amazonenmythe (1991-1995). Zij belicht de theorie en praktijk van burgerschap in klassiek Athene en focust daarbij op het begrip ‘zoön politikon’ bij Aristoteles en andere denkers.

2. NICCOLò MACHIAVELLI en het plezier in het machtsspel Dr. Tinneke Beeckman – Zondag 22/02/2015

Filosofe en essayiste Dr. Tinneke Beeckman bespreekt leven en werk van de geniale denker Niccolò Machiavelli (1469-1527): van zijn ervaringen als reizende diplomaat tot zijn eenzame leven als banneling onder de familie De Medici. Hoe dacht hij over de mens? Wat kunnen we leren van zijn politieke beschouwingen – zoals die over noodzaak, fortuin en ‘virtù’?

3. THOMAS HOBBES en het radicale streven naar gelijkheid Prof. Wessel Krul – Zondag 22/03/2015

Prof. Wessel Krul, hoogleraar cultuurgeschiedenis van de moderne tijd (Rijksuniversiteit Groningen), focust op Thomas Hobbes (1588-1679) en het radicale streven naar gelijkheid. Hij becommentarieerde Hobbes ‘Leviathan – of de samenstelling, vorm en macht van een kerkelijke en wereldlijke staat’ (1651) en publiceerde over diens denken de studie ‘Gehoorzaamheid en vrijheid’ (2010).

4. HANNAH ARENDT en de vita activa in duistere tijden Prof. Hans Achterhuis – Zondag 19/04/2015

De Nederlandse topfilosoof Hans Achterhuis brengt een lezing over de Duits-Amerikaans-joodse denker Hannah Arendt (1906-1975), wier werk hem uiterst dierbaar is. Prof. Achterhuis belicht haar theorie over de ‘vita activa’, die tot stand kwam in duistere tijden toen miljoenen mensen werden onderdrukt en bedreigd door totalitaire ideologieën zoals nazisme en staatscommunisme.

5. JÜRGEN HABERMAS en de terugkeer van het feodalisme in de politiek Prof. em. Frank Ankersmit – Zondag 17/05/2015

De Nederlandse tophistoricus en filosoof Prof. em. Frank Ankersmit (Rijksniversiteit Groningen) vertrekt vanuit het denken van Jürgen Habermans (°1929) om een doorgedreven analyse te maken over de terugkeer van de middeleeuwen in de moderne politiek. Voor zijn boek over ‘De sublieme historische ervaring’ kreeg hij de Socrates-wisselbeker 2008.

6. MARTHA NUSSBAUM en het belang van emoties in de politiek – Dr. Ronald Tinnevelt – Zondag 07/06/2015

Dr. Ronald Tinnevelt (Radboud Universiteit Nijmegen) focust op het denken van de Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum (°1947) en haar nieuwste werk ‘Political Emotions. Why Love matters for Justice’ (2013). Hij promoveerde aan de KULeuven over de relatie tussen recht en democratie. Hij publiceerde een inleiding tot John Rawls en werkt met Yvonne Denier aan een boek over Martha Nussbaum (‘Filosofie als activisme’).

7. SYNTHESE: De toekomst van het politieke dier – Bleri Lleshi & Manu Claeys – Zondag 21/06/2015

De cyclus wordt afgerond met een synthese over de toekomst van het politieke handelen. Met lezingen door hedendaagse politieke activisten. De Brusselse filosoof Bleri Lleshi bestudeert thema’s als sociale ongelijkheid, neoliberalisme en interculturaliteit. Hij werkt aan een doctoraal proefschrift over ‘de strijd van de uitgeslotenen’. De Antwerpse essayist en burgeractivist Manu Claeys, stichter van burgerbeweging stRatengeneraal, schreef Stilstand. Over machtspolitiek, betweterbestuur en achterkamerdemocratie (2013).

Pijn en plezier van het politieke dier wordt een filosofisch project met lezingen, maar ook met een kunsttentoonstelling en twee meesterklassen, waarover later meer. Alle lezingen vinden plaats op zondagen om 11 uur, maar zijn intussen volzet. Wel zijn er nog plaatsen voor de extra lezingen van Tinneke Beeckman en Hans Achterhuis, op dezelfde zondagen, maar dan om 15 uur. Afspraak in Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Inkomprijs per lezing: € 9. Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com. Voor meer informatie en voor het beluisteren van opnamen van de meeste lezingen: www.deburen.eu.


ALL TOO HUMAN. DE MENS TUSSEN GOD EN BEEST – Tentoonstelling

In het kader van de cyclus Pijn en plezier van het politieke dier organiseert Het zoekend hert de tentoonstelling All too Human. De mens tussen god en beest. De sterk uiteenlopende werken van Maarten Schaubroeck en Ronald Ophuis worden daarin verbonden door de fijnzinnige creatie Dekens van Berlinde De Bruyckere.

De Belgische kunstenaar Maarten Schaubroeck (1980) presenteert metalen sculpturen uit zijn reeks Iron Humans. Deze gestileerde menselijke figuren bestaan uit gemeenschappen van figuren die op of naast elkaar leven, die elkaar steunen en in (on)evenwicht brengen. Twee opzichtige beelden met totemstructuur staan opgesteld langs beide zijden van de Koninklijkelaan, nabij en tegenover het filosofiehuis. In de binnenruimtes van het filosofiehuis en in de achtertuin staan de kleinere Humans in onbewerkt staal, verwarde patine of in vergulde gedaante. Maarten Schaubroeck combineert de Humans altijd op zo’n manier dat het staalharde materiaal waarin ze zijn gemaakt, lichter gaat lijken en kwetsbaarheid toont.

Metaal versus schilderijen

De strakke metalen werken contrasteren met acht beklijvende schilderijen van de Amsterdamse kunstenaar Ronald Ophuis (1968). Pijn en lijden vormen de kernthema’s van zijn werk, met verwijzingen naar extreem geweld. Ronald Ophuis noemt zichzelf een schilderende oorlogsjournalist:  hij zoekt getuigenissen op van oorlogen, ensceneert en fotografeert ze, om er schilderijen van te maken.  In  Het zoekend hert hangen twee werken met handgeschreven getuigenissen die verwijzen naar de massaslachting in Srebrenica, maar ook werken die de gelaten tonen van individuele oorlogsslachtoffers dan wel van criminele daders, zoals een Talibanstrijder (2009) en een Afrikaanse ex-kindsoldaat (2010). Centraal hangt Dysenterie, een pakkend concentratiekamptafereel in olieverf. Dit schilderij correspondeert overduidelijk met de kleinere compositie aan de overzijde van de ruimte: The suicide of Mala Zimetbaum before her Execution (2006).

Onschuld kan een hel zijn van Berlinde De Bruyckere

Eén bijzonder werk van de Vlaamse kunstenares Berlinde De Bruyckere (1964) vormt de overbrugging tussen de strakke sculpturen en de provocatieve  schilderijen. Dit ‘dekenwerk’ – ‘Onschuld kan een hel zijn’ (1995) – vertelt in al zijn eenvoud een verhaal van warmte en bescherming, maar ook van kwetsbaarheid en hulpeloosheid, de dualiteit van liefde en lijden. Het verwijst naar pijnlijke en dubbelzinnige situaties waarin elk gemeenschapswezen kan belanden, ook door politieke omstandigheden.

All too Human. De mens tussen god en beest blijft open tot en met zondag 21 juni 2015 voor en na onze activiteiten of op speciaal verzoek. Op zondag 22 maart 2015 om 15 uur vindt een vernissage plaats met een lezing door filosoof Dimitri Goossens over Politiek als openbaring van het menselijke tekort. Inkom: €9. Andere bezoekersdata vindt u hier: All too Human. De mens tussen god en beest. Data. Dan is de entree gratis, maar reserveren is altijd verplicht: hetzoekendhert@gmail.com – 0032 473 68 66 65.


HET BELANG VAN EEN CULTURELE ERFENIS - Patrick Everard (Historische Uitgeverij)

In het kader van de cyclus Pijn en plezier van het politieke dier organiseerden filosofiehuis Het zoekend hert en deBuren een extra lezing in samenwerking met het district Berchem en Heemkunde Berchem. Op zondag 26 april 2015, ter gelegenheid van Erfgoeddag, ontving ons filosofiehuis een culturele gast van ver boven de Moerdijk: de Nederlandse uitgever Patrick Everard, stichter en directeur van Historische Uitgeverij.

Patrick Everard (1954) is een volbloed Nederlander, die al heel zijn uitgeversleven in Groningen woont. Weinigen weten dat hij zich sterk verbonden voelt met België en vooral met het historische Berchem. Deze uitgever van Aristoteles en de belangrijkste geschiedvorsers van de Lage Landen is immers een nazaat van twee Berchemse burgemeesters uit de negentiende en twintigste eeuw: Frans Van Hombeeck sr. en Frans Van Hombeeck jr. In zijn lezing ter gelegenheid van Erfgoeddag getuigde Patrick Everard over het verband tussen het persoonlijke, het culturele en het politieke – en over het kwaliteitsvolle uitgeven van filosofie en historische studies als het doorgeven van een culturele erfenis. In het kader van Erfgoeddag werd na de lezing een bezoek gebracht aan de begraafplaats van Berchem, aan de overzijde van Het zoekend hert, waar zich de grafmonumenten bevinden van de voorvaders van Patrick Everard. Dit bezoek werd begeleid door stadsgids Alex Elaut.


DE GROOTE OORLOG IN ONS HOOFD. WERELDOORLOG I EN DE DENKENDE ENKELING – Totaalproject

De Groote Oorlog in ons hoofd is een origineel filosofieproject bij de 100ste herdenking van het begin van de Eerste Wereldoorlog. Filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer onderzoekt de impact van deze oorlog op het denken en handelen van de enkeling, op de ontwikkeling van filosofie, wetenschap en politiek, op de dynamiek van kunst en cultuur, ook naar de toekomst. Het project, dat loopt met de steun van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren, bestaat uit lezingen, tentoonstellingen en wandelingen. Alvast een overzicht van de belangrijkste filosofische lezingen:

I. De Groote Oorlog en het geëngageerde individu

1. Van lokale beleving tot internationale bewegingMarcel Grauls over Nicolaas Theelen, Camille Huysmans, Rosa Luxemburg | Zondag 26 januari 2014 – 11:00

2. Van opvoedkundig streven tot innerlijke vertwijfelingLeen Huet over Virginie Loveling, Ellen Key, Virginia Woolf | Zondag 16 februari 2014 – 11:00

3. Van Europa als The Waste Land tot een reanimatie van het AvondlandJeroen Vanheste over T.S. Eliot, Julien Benda en Thomas Mann | Zondag 16 maart 2014 – 11:00

II. De Groote Oorlog en het filosofische denken

4. De Groote Oorlog als strijd tussen iconophilia en iconoclasmeVincent Blok over Louis-Ferdinand Céline en Ernst Jünger | Zondag 27 april 2014 – 11:00

5. Van romantische strijdlust tot logisch-empirische vredeswilPaul Van Tongeren over Friedrich Nietzsche, Bertrand Russell en Ludwig Wittgenstein | Zondag 18 mei 2014 – 11:00

6. Op zoek naar een nieuwe beleving van de tijdThijs Lijster over Henri Bergson, Marcel Proust, Bertolt Brecht en Walter Benjamin | Zondag 15 juni 2014 – 11:00

III. De Groote Oorlog en de kunstzinnige enkeling

7. Van vrijpostige avant-gardist tot vermoeide banneling Monika Van Paemel over Paul Van Ostaijen, Emile Verhaeren en Stefan Zweig | Zondag 14 september 2014 – 11:00

8. Van gezworen pacifist tot onwillige nihilistMatthijs de Ridder over Henri Barbusse, Käthe Kollwitz, Frans Masereel en Yvan Goll | Zondag 19 oktober 2014 – 11:00

9. Oorlog versus paradijs: kunst als zelfrealisatie na 1918Stefan Hertmans over Erich Maria Remarque, Martin Heidegger, Rainer Maria Rilke en Jean-Paul Sartre | Zondag 16 november 2014 – 11:00

Syntheseweekend: Naar een nieuw tijdperk?

10. Eine anthropotechnische Wende für die schrecklichen Kinder der NeuzeitPeter Sloterdijk over het geweld van de toekomst | Zaterdag 13 december 2014 – 15 uur: Ontmoeting in Het zoekend hert, met dialoog tussen Peter Sloterdijk en Stefan Hertmans. | Zondag 14 december 2014 – 15 uur: Hoofdrede door Peter Sloterdijk in de aula van Universiteit Antwerpen, Prinsstraat 13, Antwerpen. Inleiding door Laurens ten Kate, over Ernst Jünger, Georges Bataille en Modris Eksteins | Nagesprek in het Engels en Duits, met Frank Albers.

De Groote Oorlog in ons hoofd. Wereldoorlog I en de denkende enkeling loopt van 26/01/2014 tot en met 14/12/2014. De deelnameprijs voor de lezingen en wandelingen bedraagt €9, voor de lezingen met Peter Sloterdijk €18 (studenten €15). Deelnemers ontvangen een programmabrochure van 16 bladzijden. Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


TEKENEN IN DE STORM – Frans Masereel, van De Groote Oorlog tot nu – Met Jan Vanriet e.a.

Bij het project De Groote Oorlog in ons hoofd presenteerde Het zoekend hert 20 werken van de Belgische schilder-graficus Frans Masereel, uit de jaren 1917-1918, die voor het eerst op een expo te zien zijn. Jan Vanriet creëerde voor de gelegenheid 16 nieuwe werken die vanuit een eigentijdse visie in communicatie gaan met de persoon en het werk van Frans Masereel. Camiel Van Breedam plaatste een gedenkteken rond WOI in de binnentuin van het filosofiehuis.

Weinig kunstenaars hebben zich een leven lang zo onverdroten tegen oorlog en geweld verzet als de Belgische graficus en houtsnijder Frans Masereel (1889-1972). Met de expo Tekenen in de storm brengt Het zoekend hert ° The searching deer een eerbetoon aan één van de meest levendige geesten van de twintigste eeuw met een expositie van diens originele en nauwelijks gekende werken uit de Eerste Wereldoorlog.

Van de passionele kunstverzamelaars Roger en Mariette Vander Linden-Patteet kregen wij twintig originele werken in bruikleen die voor het eerst op een tentoonstelling te zien zijn. De betreffende werken zijn zincografieën die speciaal werden gemaakt voor La Feuille. Dit pacifistische ‘blad’ werd vanaf november 1917 in Genève uitgegeven en had uitdrukkelijk tot doel ‘haat en vooroordelen te bestrijden, de waarheid proberen te achterhalen en alle oorlogvoerende volkeren zonder onderscheid met dezelfde maat te meten’. Frans Masereel wordt meteen ‘huistekenaar’ en tekent dag aan dag een commentaar op de oorlogsontwikkelingen. Militaristen en nationalisten, kolonialisten en oorlogsindustriëlen, soldaten, vrouwen en kinderen, allemaal komen ze op de voorpagina van La Feuille aan de beurt. Elke avond opnieuw gaat Masereel aan het werk met penseel op een zinken plaat. En altijd weet hij gevoelens te raken. ‘Mijn collega’s van de redactie zullen het me niet kwalijk nemen,’ schrijft Frédéric Gutrel in 1919, ‘maar ik denk dat ons proza zijn doel af en toe heeft gemist. Wat La Feuille wil bereiken, krijgt Masereel zonder onze hulp voor elkaar.’

Schilder en schrijver Jan Vanriet reageerde bij deze gelegenheid op de persoon en deze werken van Frans Masereel met 16 uiterst scherpzinnige commentaren op de oppervlakkigheid en gevaren van onze eigen tijd. Camiel Van Breedam plaatste in de tuin een herdenkingsmonument dat de gevoelens beroerde.

Tekenen in de storm. Frans Masereel van De Groote Oorlog tot nu. Vond plaats van 6-01-2014 tot 14-12-2014, voor en na de activiteiten in het filosofiehuis of op speciaal verzoek.


DE NIEUWJAARSLEZING 2015 – Boekpresentatie Elvis Peeters – Het zoekend hert & Luster

Elke filosoof of boekenvriend met niveau graag elk jaar De Nieuwjaarslezingen cadeau. Een fonkelend boekje met bibliofiel karakter, gepresenteerd door filosofiehuis Het zoekend hert en uitgeverij Luster. Met telkens weer doordachte overpeinzingen en treffende formuleringen door topschrijvers met virtuoze pen.

Ook de auteur voor het jaar 2015 werd met zorg geselecteerd: Elvis Peeters, romanschrijver en muzikant. Hij houdt een zoekende reflectie op de meerwaardevan muziek voor het filosofische denken én het leven tegen de stroom. Gingen aan Elvis Peeters vooraf: Bernard Dewulf (Trekvogels in de mist – Nieuwjaar 2011), Yves Petry (De zorgen van een schrijver – Nieuwjaar 2012), Anne Provoost (Echt waar? Over de desavouering van het verzonnen verhaal – Nieuwjaar 2013), Oscar van den Boogaard (Bekentenissen van een optimist. Over schuld en onschuld – Nieuwjaar 2014).

De Nieuwjaarslezingen (formaat 11 x 17) tellen 48 bladzijden, gehuld in zwartlinnen kaft met goudopdruk en gesepareerd met leeslint. De vormgeving verwijst naar de mooiste jaren van het interbellum. Papier vanLessebo Design Ivory, met zwarte schutbladen in Surbalin moiré. Naast citaten van drie avant-gardisten bevatten ze een treffend statement van de auteurs in hun eigen handschrift.

De Nieuwjaarslezing 2015 door Elvis Peeters vindt plaats op zaterdag 27 december om 20 uur. Inkom: € 9. Het nieuwste boekje – Tok, sjwwt, tsjak!, kledongg. Over het muzikale dwalen – wordt die avond ingehuldigd met bubbels en knabbels. Prijs van het boekje: € 14,95. Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


MEESTERKLAS OP KRUKKEN # 3 - Peters Sloterdijk leren verstaan – met Jan Flameling

Voorafgaand aan de komst van de Duitse topdenker Peter Sloterdijk aan Het zoekend hert, op 13 en 14 december 2014, organiseren wij een speciale Meesterklas op krukken onder leiding van Jan Flameling. Daar wordt geleerd om Peter Sloterdijk optimaal te verstaan. Om zo je leven te veranderen.

Wat betekent het om te leven, om als mens te bestaan? Deze vraag hebben de grote denkers – van de Oudheid tot de 21ste eeuw – ieder op een voor hun tijd kenmerkende wijze beantwoord. In deze derde Meesterklas op krukken maakt u kennis met het antwoord van de Duitse cultuurfilosoof Peter Sloterdijk – een van de spraakmakende denkers van deze tijd. De Nederlandse filosoof Jan Flameling bestudeert ten gronde het essay Du mußt dein Leben ändern (2009), in de vertaling van uitgeverij Boom. Drie onderdelen worden in het bijzonder bestudeerd: ‘Inleiding’, ‘Slapeloos in Efeze’ en ‘Vooruitblik: De absolute imperatief’. Via deze passages komen de deelnemers aan de meesterklas te weten wat Peter Sloterdijk verstaat onder ‘antropotechnieken’, ‘de ethische oerstelling’ en ‘co-immuniteit’. Er wordt ook aandacht besteed aan de filosofische context van het werk van Peter Sloterdijk en aan de plaats van het bijzondere manifest Je moet je leven veranderen in het geheel van zijn werk.

Deze Meesterklas op krukken vindt plaats op drie zaterdagen: 18 oktober, 8 november en 29 november 2014, telkens van 14 tot 17 uur. Deelnameprijs, inclusief het waardevolle boek van uitgeverij Boom: € 98. Aan de kandidaat-deelnemers wordt gevraagd bij hun inschrijving een beknopte motivering (van maximaal 100 woorden) te sturen naar: hetzoekendhert@gmail.com.

Jan Flameling (1950) studeerde filosofie in Groningen, Amsterdam, Keulen en Berkeley. Vanuit het Filosofisch Bureau Ataraxia werkt hij als docent, trainer, gespreksbegeleider en organiseert hij ‘denkvakanties’. Bij de Internationale School voor Wijsbegeerte (ISVW) doceert hij Geschiedenis van de filosofie, Systematiek van de filosofie en Ethiek. Samen met Hans Baaijens publiceerde hij Oosterse denkers in de polder (2014). Over het het werk van Peter Sloterdijk hield hij de Introductory lecture bij diens Frederik van Eedenlezing aan de ISVW.


MEESTERKLAS OP KRUKKEN # 2 – Michel Foucault leren verstaan – met Dimitri Goossens

Vanaf zaterdag 13 september 2014 ontvangt Het zoekend hert 12 ‘leerlingen’ voor de tweede editie van Meesterklas op krukken. Tijdens drie sessies neemt Dimitri Goossens het hoofdwerk Surveiller et punir van Michel Foucault onder de loep.

We leven in een tijdperk van permanente zichtbaarheid. In stations, op straat, in de supermarkt… overal worden we in beeld genomen. De ruimte en de lichamen moeten controleerbaar zijn. Zelfs in entertainment op televisie is het ‘gluren’ vanuit een onkwetsbare kijkerspositie dagelijkse kost. Waar komt deze tendens naar bespieding vandaan? Wat zijn hiervan de filosofische en historische wortels, vooronderstellingen? Wat zegt dit fenomeen over lijden en lichamelijkheid van het hedendaagse subject? Dit zijn typische vragen waarmee Michel Foucault al worstelde in zijn hoofdwerk Surveiller et Punir (1975). In deze Meesterklas op krukken leest filosoof Dimitri Goossens de vertaling Discipline, toezicht en straf (Historische Uitgeverij) om vast te stellen dat de analyses van Foucault niets aan actualiteit hebben ingeboet, zelfs een update verdienen. Met bovenstaande vragen als leidraad richten de drie sessies zich op de hoofdstukken over lijfstraf en discipline. Daarbij gaat zowel aandacht naar Foucaults methode (archeologie en genealogie van het denken) als naar de totaliteit van zijn levenswerk (analyse van het machts-discours). Het slotstuk bestaat uit een close-reading van het luik ‘panoptisme’ waarin Foucault het befaamde ‘Panopticon’ van Bentham analyseert. Zo wordt gereflecteerd op de cameramaatschappij met zijn voyeuristische entertainment en zijn disciplinerings- en controleneurose.

Dimitri Goossens (1975) is historicus en filosoof (Universiteit Gent, UAntwerpen). Zijn filosofische dissertatie handelde over kijklust, voyeurisme en de toezichtsmaatschappij, geïnspireerd door de genealogische methode van Michel Foucault. Hij is als doctorandus in de wijsbegeerte verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel. Zijn doctoraatsdissertatie in de kunstfilosofie handelt over sacraliteit in hedendaagse, choquerende kunst en beeldcultuur met als thema de dood. Door zijn dynamisme wordt hij getypeerd als ‘rock ’n roll-filosoof’.

Deze Meesterklas op krukken over Michel Foucault vindt plaats op drie zaterdagen: 13 september, 27 september en 11 oktober 2014, telkens van 14 tot 17 uur. Deelnameprijs, inclusief het knappe boek van Historische Uitgeverij: € 98. Aan de kandidaat-deelnemers wordt gevraagd vooraf een beknopte motivering (maximaal 100 woorden) te sturen naar: hetzoekendhert@gmail.com.


DE SPOORZOEKERS #2 – Auke Hulst: Buitenwereld, binnenzee met Eva Vanhole en Luk Van Haute

Op zaterdag 27 september 2014 organiseren Het zoekend hert en deBuren de tweede editie van de lezingencyclus De Spoorzoekers, opgedragen aan de Vlaamse schrijver en reisauteur Kamiel Vanhole (1954-2008). Opnieuw presenteren we een buitengewoon werk van een zoekende, fijnzinnige en filosofische reisauteur: Buitenwereld, binnenzee van schrijver, journalist en muzikant Auke Hulst.

De afgelopen jaren reisde Auke Hulst de halve wereld over en schreef naar aanleiding daarvan fictie- en non-fictieverhalen. In de tweede editie van De spoorzoekers komt hij zijn nieuwste publicatie presenteren. Dat boek is een bloemlezing van zijn beste reisverhalen, aangevuld met nieuwe stukken.

Buitenwereld, binnenzee (ambo/anthos) beweegt zich met inhoudelijke en stilistische bravoure op het snijvlak van kunst, filosofie en literatuur. Auke Hulst neemt de lezer mee naar Harar in Ethiopië, in het spoor van Arthur Rimbaud, maar ook bij een lange zoektocht naar zijn grote held, de Japanse bestsellerauteur Haruki Murakami. Heel spannend wordt het verblijf in een hotel in Birma.

Tijdens deze boekpresentatie treedt de Vlaamse Japanspecialist en vertaler Luk Van Haute als reflector op. In Liefdesdood in Kamara (Atlas, 2014) bundelde hij zijn vertalingen van de mooiste verhalen uit ruim een eeuw Japanse literatuur, met onder meer het oerverhaal waaruit het hele universum van Murakami ontstond. Eva Vanhole, dochter van reisauteur Kamiel Vanhole, presenteert deze cyclus telkens opnieuw vanuit de eigenheid van haar vader.

Auke Hulst (1975) is romancier, literatuurcriticus en essayist voor onder meer NRC Handelsblad en De Groene Amsterdammer. Zijn debuutroman Jij en ik en alles daartussen in verschijnt in 2006, gevolgd door Wolfskleren (2009). De roman Kinderen van het ruige land (2012) wordt bekroond met de Cutting Edge Award en de Langs de Leeuw Literatuurprijs. Met tekenaar Raoul Deleo maakt hij het literaire reisboek De eenzame snelweg, in het spoor van Jack Kerouac (2007). Zijn nieuwste bundel Buitenwereld, binnenzee (2014) krijgt meteen al sterke recensies. Auke Hulst is ook een zanger en muzikant met gitaar.

De tweede editie van De Spoorzoekers vindt plaats op zaterdag 27 september 2014 om 20 uur in Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem. Inkom: € 9, maar wie het nieuwe boek koopt, krijgt meteen € 5 terug. Na de lezingen speelt muzikant Auke Hulst bovendien enkele van zijn liederen op gitaar. Reserveren is verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


DE KUNST VAN HET KIJKEN – Filosofische walk-in-progress in het Middelheimmuseum #7

Het zoekend hert en deBuren ontwikkelen sinds september 2012 een ‘walk-in-progress’ in het Middelheimmuseum in Antwerpen. Tot heden kwamen daar al zes filosofen-kunstkenners hun traject uitstippelen: vijf mannen en één vrouw. Hoogste tijd om weer eens een kwaliteitsvolle dame te vragen, en wel de veelzijdige wetenschapsfilosofe Mieke Boon.

Denken over kunst is een specialisme, kijken naar kunst ook. Prof. Mieke Boon combineert die kwaliteiten. Samen met de Nederlandse auteur en journalist Peter Henk Steenhuis publiceerde ze het magnifieke kijk- en denkboek De filosofie van het kijken. Kunst in ander perspectief (Lemniscaat, 2009). Voorafgaand aan deze zevende wandeling houdt ze in Het zoekend hert een beschouwing bij Tekenen in de storm, een expo met 20 zinkografieën van Frans Masereel en 16 aquarellen van Jan Vanriet. Daarna begeleidt Prof. Mieke Boon een bezoek aan het Middelheimmuseum, waar ze onder meer zal reflecteren over de creaties van de Frans-Algerijnse kunstenaar Kader Attia, recent nog bekroond met de Berlin Art Prize.

Mieke Boon (1961), filosofe en ingenieur, werkt sinds 2001 als hoogleraar wetenschapsfilosofie, ethiek van de techniek en filosofie van de technologie aan de Universiteit Twente. In 1999 won ze de TUD essayprijs met haar boek Filosofische beelden in de wetenschap. Met Peter Henk Steenhuis verzorgde ze in Trouw de serie Filosofie van het kijken, waarin ze haar ideeën over kijken, denken, voelen en oordelen toegankelijk maakte. Het boek dat daaruit voortvloeide, werd genomineerd voor de Socrates Wisselbeker. Mieke Boon ontwikkelde in deze publicatie een oefening om op verschillende manieren (filosofisch, historisch, ethisch, theologisch) te leren kijken. Niet alleen naar kunst, ook naar onszelf en naar de wereld om ons heen.

Zondag 26 oktober 2014, om 13 uur (duur: 2,5 uur). Deelname: € 8. Reserveren is verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


GETEKEND, DE KUNSTENAAR – Geleide wandeling in Middelheimmuseum

In samenwerking met het Middelheimmuseum organiseert Het zoekend hert ° The searching deer op zondag 15 juni 2014 een wandeling naar de nieuwe tentoonstelling Getekend, de kunstenaar.

Op deze aangrijpende expo met als thema de Eerste Wereldoorlog staat de Duitse expressioniste Käthe Kollwitz (1867-1945) centraal. In het Braempaviljoen zien we zeven bronzen beeldhouwwerken van haar, tentoongesteld op donkere sokkels en pupiters. Vrouwen en kinderen die hun mannen en vaders uitwuiven, wachtende vrouwen, close-ups van vertrokken gezichten, veel leed en verdriet.

De Piëta van Käthe Kollwitz (foto) staat tegenover een vergelijkbaar maar heel verschillend beeld van Ivan Mestrovic. Andere getoonde werken van kunstenaars die door de Groote Oorlog werden getroffen zijn o.a. De dromer van het woud van Ossip Zadkine, de Fluitspeler van Ernst Barlach, Man bekeken door een bloem van Jean Arp en Het grote paard van Raymond Duchamp-Villon. Tijdens de wandeling in de beeldentuin van het Middelheimmuseum komen nog tal van andere werken aan bod die verband houden met oorlog en conflict in brede zin.

Deze activiteit wordt bijgewoond door Dr. Matthijs de Ridder, auteur en cultuurkenner. Hij houdt midden oktober in Het zoekend hert zijn lezing in het kader van De Groote Oorlog in ons hoofd. Twee van de vier kernfiguren die hij dan behandelt – Frans Masereel, Käthe Kollwitz, Henri Barbusse en Yvan Goll – komen ook op zondag 15 juni aan bod. Daarom houdt hij na de wandeling al een korte reflectie.

Zondag 15 juni 2014, van 14.15 tot 14.30 uur: Ontvangst met gratis drink in filosofiehuis Het zoekend hert
14.30 uur: Expo Tekenen in de storm, met werk van Frans Masereel, Jan Vanriet en Camiel Van Breedam
14.45 uur: Wandeling naar het kasteel van Middelheim en ontvangst door de gidsen
15.00 uur: Geleid bezoek langs Getekend, de kunstenaar en het wandelparcours over conflict en oorlog
Van 16.50 tot 17 uur: Slotwoord met reflectie door Dr. Matthijs de Ridder

Prijs: € 8. Duur: 2,30 uur. Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


MEESTERKLAS OP KRUKKEN – De ‘Ethica’ van Spinoza doorgronden – met Dr. Tinneke Beeckman

Vanaf zaterdag 10 mei 2014 organiseert Het zoekend hert de eerste editie van Meesterklas op krukken, in drie sessies. Onder deskundige begeleiding van Dr. Tinneke Beeckman wordt een filosofisch hoofdwerk gelezen, met een groep van 12 liefhebbers.

Het gekozen boek is de Ethica van Spinoza, in de nieuwe vertaling van uitgeverij Boom. Drie passages worden door Dr. Tinneke Beeckman in het bijzonder onder de lens gelegd: God, de emoties, de vrijheid. Voor de inschrijvingsprijs van € 98 krijgen alle deelnemers ook het beroemde meesterwerk (winkelwaarde € 39,90) en gratis drinks. Enige voorkennis is aangewezen, geduld en aandacht zijn wenselijk. Aan de kandidaat-deelnemers wordt  gevraagd bij hun inschrijving een beknopte motivering te geven (maximaal 100 woorden).

Als jonge doctor in de wijsbegeerte publiceerde Tinneke Beeckman over Freud, Nietzsche en Heidegger, daarna de boeken Spinoza, filosoof van de blijheid (ASP-VUBPress) en Door Spinoza’s lens (Klement/ Pelckmans). Begin 2013 verwierf ze een vaste stek in dagblad De Standaard, met haar tweewekelijkse column op maandag. Bevraagd door dagblad De Morgen, verkoos Prof. em. Etienne Vermeersch haar tot denktalent van de toekomst.

Meesterklas op krukken met Dr. Tinneke Beeckman vindt plaats op drie zaterdagen: 10 mei, 31 mei en 21 juni 2014, telkens van 14 tot 17 uur. Afspraak in filosofiehuis Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Deelnameprijs, inclusief het knappe boek van uitgeverij Boom: € 98. Stuur uw persoonlijke motivering naar: hetzoekendhert@gmail.com.


MADE IN BERCHEM – Nieuw parcours langs cultuur- en creatieplekken – zondag 18 mei 2014

Berchem bij Antwerpen. Dat is niet alleen de thuishaven van Het zoekend hert. Het is ook een bruisende voorstad waar veel schrijvers, journalisten en kunstenaars wonen, en waar tal van bijzondere initiatieven tot stand komen. Hoogste tijd vonden de mensen van het district Berchem en het cultureel centrum om die cultuur- en creatieplekken eens op de kaart te zetten.

Met deze nieuwe creatieve kaart en een speciale programmabrochure kon u op zondag 18 mei vanaf 13 uur een ontdekkingstocht maken langs een dertigtalcreatieve ondernemingen en artistieke organisaties. Zij zetten op deze lentedag de deuren open en toonden wat ze zoal in huis hebben: van exposities tot workshops of theatrale voorstellingen. Namen onder meer deel aan dit project: Ca d’Oro en dansstudio Arlekino, Atelier Völk, theatergezelschap Berlin, fotoatelier eyeLoco, kunsttijdschrift Gagarin, kunstcollectief Raumte, ontwerpbureau Duall, cultuurcafé RoodWit, jeugdhuis Den Eglantier, Platform 0090, cultuurcentrum De Nieuwe Vrede, tentoonstellingsruimtes Lokaal 01, Campo & Campo en Extra City, De Veerman, CC Berchem en de Academie voor Beeldende Kunsten.

In Het zoekend hert ° The searching deer kon u op zondag 18 mei van 14 tot 18 uur terecht op de expo Tekenen in de storm, met originele werken van Frans Masereel, Jan Vanriet en Camiel Van Breedam, in het kader van de cyclus De Groote Oorlog in ons hoofd. Het volledige programma van Made in Berchem vindt u op www.madeinberchem.be.


PIONIERS IN DE PRAKTISCHE FILOSOFIE – Veerle Pasmans – Boekpresentatie

Het zoekend hert en deBuren presenteerden op zondag 23 februari 2014 het boek Pioniers in de praktische filosofie van Veerle Pasmans (uitgeverij ISVW). Dit werk bevat interviews met vijftien filosofen uit België en Nederland, waaronder de coördinator van Het zoekend hert.

Volgende pioniers in de filosofie komen in dit boek aan bod:

René Gude, Denker des Vaderlands in Nederland
Hella Van den Elshout, filosofe en experte in het socratisch gesprek
Jos Kessels, stichter van Eidoskoop
Erik Boers, stichter van Het Nieuwe Trivium
Miriam Van Reijen, pionier in het uitdragen van de Stoïcijnen en Spinoza
Ton Derksen, pionier in het onderzoeken van justitiële dwalingen
Tinneke Beeckman, filosofisch publiciste en aangeduid als ‘denktalent van de toekomst’
Alicja Gescinska, filosofisch publiciste
Harm van der Gaag, filosofisch practicus
Hans Bolten en Kristof Van Rossem, pioniers in de socratische stijl
Eddy Strauven, stichter van filosofiehuis Het zoekend hert – Antwerpen
Laurens Knoop, stichter van de filosofische organisatie Brandstof – Amsterdam
Rob Wijnberg, filosoof en journalist, stichter van nieuwssite De Correspondent

Het zoekend hert en deBuren presenteerden Pioniers in de praktische filosofie met drie lezingen, gevolgd door een drink. Uitgever en filosoof Erno Eskens van ISVW leidde in. Ida Jongsma, filosofe en stichter van Hotel de Filosoof in Amsterdam, reflecteerde over de verschillende dimensies van praktische filosofie. Tinneke Beeckman getuigde van de houding tegenover praktische filosofie in academische middens. Het boek is te koop in de boekhandel, maar kan ook worden besteld via Het zoekend hert: hetzoekendhert@gmail.com.


FILOSOFIE VAN DE WAANZIN – Wouter Kusters – Boekpresentatie

Op zondag 30 maart 2014 presenteert filosoof en taalwetenschapper Wouter Kusters in Het zoekend hert zijn nieuwste boek, Filosofie van de waanzin, dat nu al wordt betiteld als zijn magnum opus. Eerder ontving Wouter Kusters onder meer de Socrates Wisselbeker voor Pure Waanzin. Een zoektocht naar de psychotische ervaring.

Wouter Kusters schreef heel betrokken en gepassioneerd aan wat een even doorleefd als erudiet boek is geworden. Een diepgravende studie over de meest uiteenlopende waanzinnige ervaringen: van ‘de dolle mens’ van Friedrich Nietzsche en de doorgedraaide danser Nijinski tot de misschien wel geniale gek bij u in de buurt. Daarbij plaatst Wouter Kusters de waanzin in een uitzonderlijk breed perspectief. Hij beschrijft tal van hoogtepunten in onze cultuur die frappante overeenkomsten vertonen met uitingen van waanzinnigen: de filosofie van Plotinus en Peter Sloterdijk, mystiek van Meister Eckhart, literatuur van Aldous Huxley, kunst van M.C. Escher, muziek van The Doors, films als The Truman Show en The Matrix.

Tussen de beschouwingen door schrijft Wouter Kusters over ervaringen en gedachten van zij die worden opgesloten in diagnoses, in klinieken, in de geestdodende taal van de psychiatrie. Het zijn hun stemmen die hier doorklinken. Wouter Kusters heeft zelf twee keer een psychotische episode doorgemaakt en weet waar hij over spreekt: filosofie kan ongemerkt in waanzin overgaan. Maar ook omgekeerd is ‘n transitie mogelijk: uit momenten van waanzin ontstaat soms de mooiste filosofie.

Wouter Kusters (1966) studeerde in 1992 cum laude af in computerlinguïstiek en socio-linguïstiek aan de universiteit van Leiden. Hij werd vooral bekend door de boeken waarin hij filosofeert over zijn ervaringen met psychoses: Pure waanzin: Een zoektocht naar de psychotische ervaring (herziene editie 2013) en Alleen: Berichten uit de isoleercel (samen met Sam Gerrits en Jannemiek Tukker). Pure waanzin werd bekroond met de Van Helsdingenprijs voor het beste werk op het grensgebied van psychiatrie en filosofie, en ook met de Socrates Wisselbeker voor het beste filosofieboek van 2015. Pure waanzin kan intussen gezien worden als een voorstudie van Filosofie van de waanzin. Dat wordt namelijk een ambitieuze verbreding en uitdieping die doet denken aan Charles Taylors klassieker Bronnen van het zelf. Wouter Kusters ziet het als zijn levenswerk: ‘Dit boek plaatst de waanzin waar deze thuishoort: niet tussen de suikerziektes en gebroken benen, zoals veel psychiaters ons willen doen geloven, maar tussen bijzondere ervaringen van wijsheid, mystiek en creativiteit.’

Filosofie van de waanzin wordt op zondag 30 maart 2014 om 11 uur gepresenteerd in Het zoekend hert. Inkom: €8. Wie ter plaatse het boek koopt, krijgt meteen het entreegeld terug. In de namiddag, om 15 uur, leidt Wouter Kusters een wandeling in het Middelheimmuseum. Deelname: eveneens €8. Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


WAANZIN IN DE KUNST – Filosofische walk-in-progress in het Middelheimmuseum #6

Het zoekend hert en deBuren ontwikkelen gaandeweg een ‘walk-in-progress’ in het beeldenpark Middelheimmuseum. Op zondag 30 maart 2014 vanaf 14 uur begeleidt auteur en filosoof Wouter Kusters de zesde aflevering van dit project. Thema van de wandeling en de inleidende lezing: Waanzin in de kunst.

Diezelfde zondag, om 11 uur, presenteert Wouter Kusters eerst in Het zoekend hert zijn magnum opus: Filosofie van de Waanzin (uitgeverij Lemniscaat). Later op de dag staat een aparte activiteit gepland. Vanaf 14 uur namelijk gaat de auteur vanuit het thema van de waanzin een aantal werken in het nabijgelegen Middelheimmuseum nader beschouwen en ook ter plekke aan de deelnemers presenteren. Aan bod komen enkele werken uit de vaste collectie van Middelheimmuseum, maar zeker ook kunstwerken uit de tijdelijke tentoonstelling van Folkert de Jong: Amabilis insania. De beminnelijke waanzin. Deze tentoonstelling sluit die zondag definitief af, zodat deze Middelheimwandeling uw laatste kans zal zijn om die werken nog te beleven.

Voor Pure waanzin, een zoektocht naar de psychotische ervaring (2004) ontving Wouter Kusters de Socrates Wisselbeker voor het beste filosofieboek van 2005. Zijn nieuwste werk is een diepgravende studie over de meest uiteenlopende waanzinnige ervaringen: van ‘de dolle mens’ van Friedrich Nietzsche en de doorgedraaide danser Nijinski tot de misschien wel geniale gek bij u in de buurt.

Deze 6de editie van de Middelheimwandeling vertrekt vanaf 14 uur in Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Duur: 2.30 uur. Prijs: € 8. Reserveren is verplicht: hetzoekendhert@gmail.com. Voor meer informatie: www.deburen.eu – www.middelheimmuseum.be.


DE NIEUWJAARSLEZING 2014 – Boekpresentatie Oscar van den Boogaard – Uitgeverij Luster & Het zoekend hert

Het zoekend hert en uitgeverij Luster presenteerden zopas de nieuwste titel in de boekenserie van De Nieuwjaarslezingen: ‘Bekentenissen van een optimist. Over schuld en onschuld’ door Oscar van den Boogaard.

Oscar van den Boogaard brengt een persoonlijk verhaal dat tot nadenken stemt, onder andere over de Tattoo for reflection die hij in 1997 kocht van kunstenaar Douglas Gordon – op zijn linkerschouder liet de schrijver het begrip ‘GUILTY’ in spiegelbeeld tatoeëren. Hij getuigt over zijn uiterst verwarrende jeugd en de complexe relatie met zijn verstoorde moeder. In het jaar dat zijn vader overleed, schreef Oscar van den Boogaard dit relaas over schuld en onschuld waarin hij uiteindelijk een mogelijke levenshouding overweegt vanuit het standpunt van de optimist.

De Nieuwjaarslezingen (formaat 11 x 17) tellen telkens 48 bladzijden en hebben een bibliofiel karakter, met zwartlinnen kaft, goudopdruk, en leeslint. Hun vormgeving, van de hand van Steven Theunis, refereert aan de mooiste jaren van het interbellum. Papier van Lessebo Design Ivory, met zwarte schutbladen in Surbalin moiré. Naast drie citaten van avant-gardisten uit het interbellum bevatten ze een speciaal statement van de auteurs in hun eigen handschrift.

Bekentenissen van een optimist. Over schuld en onschuld – Oscar van den Boogaard – Nieuwjaar 2014 – Luster – ISBN 9789460581212

De vorige edities werden telkens hoog gewaardeerd:

Trekvogels in de mist – Bernard Dewulf – Nieuwjaar 2011
‘Mijmeringen in een opnieuw virtuoze stijl… hoogstandjes voor de literaire fijnproever.’ – Nog genomineerd voor de Sabam Award 2013
De zorgen van een schrijver – Yves Petry – Nieuwjaar 2012
‘Overpeinzingen in vaak rake formuleringen en beelden… een zoektocht en verantwoording tegelijk.’
Echt waar? Over de desavouering van het verzonnen verhaal – Anne Provoost – Nieuwjaar 2013
‘In een goed doorwrocht en geestig betoog filosofeert ze over waarom het lezen van fictie zo waardevol is… Leuk voor alle literatuurliefhebbers.’

Prijs per boektitel: €14,95. Te verkrijgen in de betere boekhandel, in filosofiehuis Het zoekend hert of via hetzoekendhert@gmail.com.


FILOSOFIE MET KLASSEN – Ontmoetingsmomenten voor leerlingen van de derde graad

Het zoekend hert presenteert voortaan speciale filosofische ontmoetingsmomenten voor leerlingen van de laatste twee leerjaren van het secundair onderwijs, zeg maar: de derde graad. De organiserende leerkrachten en/of scholen kunnen kiezen uit drie stevige thema’s, uiteengezet door briljante jonge denkers.

In een eerste fase kan worden gekozen uit drie academische filosofen, die een eigen thema naar voor brengen waarin ze gespecialiseerd zijn:

DR. GREG HOUWER: De mens als gespleten wezen, van nature.

Dr. Greg Houwer of Gregory De Vleeschouwer is handelsingenieur (UA) en filosoof (KULeuven). Hij schrijft filosofische studies,romans en popsongs. In zijn lezing spreekt hij over de mens als sociaal wezen, het resultaat van een onbreekbaar verbond tussen natuur en cultuur, maar hij toont de mens ook als een gespleten wezen. Hij maakt duidelijk hoe de spanning tussen natuur en cultuur, het eigene en het vreemde, het individu en de gemeenschap typisch menselijk is en zich manifesteert in fenomenen zoals kunst, religie en Facebook.

DRS. DIMITRI GOOSSENS: De verlamming van Medusa, tot heden toe.

Drs. Dimitri Goossens is historicus en filosoof (VUB). Hij werkt aan een doctoraat over sacraliteit, choquerende beeldcultuur en kunst inzake de dood. In zijn lezing wil Dimitri Goossens zijn jonge toehoorders boven hun (gr)afgrond houden. De (gr)afgrond van de dood en de walging die uitgaat van het inzicht van de verbondenheid dood-verlangen. Hij richt zich op beeld en kunst omdat de ervaring van de dood een onmogelijkheid bevat. Hij verkent deze problematiek via het werk van Georges Bataille en Martin Heidegger.

DR. TINNEKE BEECKMAN: Wat we kunnen leren van een filosoof, zoals Spinoza.

Dr. Tinneke Beeckman is doctor in de filosofie (VUB) en auteur van ‘Spinoza’s lens’. Prof. Etienne Vermeersch ziet in haar ‘het denktalent van de toekomst’. In haar lezing belicht ze de filosofie van de 17de-eeuwse vrijdenker Baruch de Spinoza (1632-1677) en licht graag toe hoe deze filosoof ons kan begeleiden in de verwarrende wereld van vandaag. Spinoza is een filosoof van passies. Dat hij in voorspoedige en toch woelige tijden leefde, waarin oorlogen en straatgeweld mee de sfeer bepaalden, maakt hem uiterst herkenbaar.

De ontmoeting met deze jonge filosofen gebeurt in klasverband, in een ongedwongen sfeer, met de mogelijkheid zich persoonlijk uit te spreken, op verplaatsing, buiten de schoolmuren. De leerlingen worden onthaald na de middag, met een gratis drankje. Vervolgens krijgen ze een beknopte toelichting over de werking van het filosofiehuis en over de lopende filosofische kunstexpo. De filosoof van dienst geeft een lezing van circa 50 minuten, gevolgd door een nagesprek. Daarna worden enkele filosofieboeken verloot. Bij het afscheid wordt een indringend fragment gelezen van wereldfilosoof Martin Heidegger, bij een fotografisch kunstwerk over diens ‘Feldweg’ – de landweg in zijn geboortestad Messkirch, die leidt naar de zogenaamde Heideggerbank, waarop hij als jongeling de Griekse filosofen ging lezen.

De deelnameprijs is afhankelijk van het afgesproken programma en de spreker. Voor meer informatie: hetzoekendhert@gmail.com of 00 32 473 68 66 65.


DE NIEUWJAARSLEZING 2014: Oscar van den Boogaard – Bekentenissen van een optimist

De Nieuwjaarslezingen van Het zoekend hert zijn traditie geworden. Bij de overgang van het oude naar het nieuwe jaar reflecteert telkens een andere denker of schrijver uit de Lage Landen over de tijd die komt en alles wat hem of haar prikkelt of uitdaagt.

Bij de komst van 2014 oriënteert schrijver en columnist Oscar van den Boogaard zich op de tattoo for reflection die hij in 1996 verwierf van de kunstenaar Douglas Gordon. Op zijn linkerschouder liet hij het woord GUILTY in spiegelbeeld aanbrengen. De foto van de tatoeage waarop de schrijver met zijn rug staat afgebeeld zit in de collectie van het Guggenheim Museum in New York. Van den Boogaard buigt zich over het thema schuld en onschuld, vanuit het standpunt van de optimist.

Oscar van den Boogaard (1964) schrijft romans, toneelteksten en essays. Hij groeide op in Suriname en Nederland maar woont in België. Na Dentz, zijn debuut in 1990, publiceerde hij romans die veel bijval oogstten. De heerlijkheid van Julia (1995) werd voor de Gouden Uil Literatuurprijs en voor de Libris Literatuur Prijs genomineerd. Liefdesdood (1999) en Meer dan een minnaar (2010) stonden op de shortlist van de AKO Literatuurprijs, Het verticale strand (2005) op de longlist van Libris. Zijn werken werden in het Spaans, Engels, Frans en Duits vertaald. ‘Oscar van den Boogaard bouwt een meeslepend, verrukkelijk en altijd verbazingwekkend universum op’, schreef Le Monde. Van den Boogaard schrijft toneelstukken voor tg STAN, NTG en het RO-theater. Snobisme voor beginners (2009) werd genomineerd voor de Jan Hanlo Essayprijs Groot. Elke week verschijnt zijn column in De Standaard.

LEZING MET BOEKPRESENTATIE – Ook deze vierde editie van De Nieuwjaarslezingen wordt gepubliceerd bij uitgeverij Luster als een fraai boekje met zwartlinnen kaft, goudopdruk, leeslint, hoogwaardig papier en een afdruk van het handschrift van de meester. Dit boekje wordt feestelijk gepresenteerd meteen na de lezing van Oscar Van den Boogaard. Ook na Nieuwjaar is het te koop bij Het zoekend hert en in de boekhandel. Prijs € 14,95.

Zaterdag 21 december 2013 om 20 uur. Inkom: € 8. Reserveren is verplicht: hetzoekendhert@gmail.com


DE MOED OM VERDER TE DENKEN – Mythes en mogelijkheden in het werk van Albert Camus (1913-1960)

Lezingencyclus bij de honderdste geboortedag van een zuiderse denker en schrijver

Bij de honderdste geboortedag van de Frans-Algerijnse schrijver en denker Albert Camus organiseert Het zoekendhert een speciale lezingencyclus, nog aangevuld met een beeldententoonstelling. Op het programma staan drie internationale Camus-specialisten, zoals Prof. Maurice Weyembergh, Dr. Ruud Welten en Prof. Hans Achterhuis, en ook een jonge en groeiende romancier die sterk door het werk van Albert Camus is beïnvloed. De tentoonstelling, Van offer tot revolte, wordt gerealiseerd met aangrijpende werken van de geëngageerde assemblagekunstenaar Camiel Van Breedam.

In de nacht van 4 op 5 januari 1960 komt de Franse schrijver en denker Albert Camus totaal onverwacht om bij een tragisch auto-ongeval. Hij is dan nog maar 46 jaar en op het toppunt van zijn roem. Meer dan een halve eeuw later geldt Albert Camus nog altijd als een van de opmerkelijkste en invloedrijkste intellectuelen van de twintigste eeuw. Hij schreef geen filosofische dissertaties in klassieke zin, maar originele romans, pakkende lezingen en theaterstukken, alsook scherpzinnige essays waarmee hij wilde inspireren én beïnvloeden. Tot zijn voornaamste werken behoren het essay De mythe van Sysiphus (1942), de novelle L’ÉtrangerDe Vreemdeling (1942), de roman La PesteDe Pest (1947), het drama Les Justes – De rechtvaardigen (1949) en de roman La Chute De val (1956). In De mens in opstand – L’homme révolté (1951) werkt hij filosofische en politieke gedachten uit. Zijn onvoltooide roman De eerste mens – Le premier homme werd in 1994 postuum gepubliceerd.

Programma:

Zondag 15 september 2013 – 11:00

1. De blijvende waarde van een dode schrijver – Prof. em. Maurice Weyembergh

Prof. em. Maurice Weyembergh, internationaal Camus-specialist en auteur van meerdere teksten en boeken over Albert Camus, toont aan dat het gedachtegoed van deze bijzondere kunstenaar en Nobelprijswinnaar voor literatuur uiterst actueel en ook bruikbaar blijft. Aan de hand van een zorgvuldige lectuur laat Maurice Weyembergh de verbanden zien tussen Camus’ letterkundige werk (romans en theaterstukken), zijn filosofische en journalistieke geschriften en zijn politieke ideeën.

Zondag 13 oktober 2013 – 11:00

2. De mythe van Sysiphus en de ervaring van het absurde – Dr. Ruud Welten

‘Er bestaat maar één werkelijk ernstig filosofisch probleem: de zelfmoord’, luidt de eerste zin uit De mythe van Sysiphus van Albert Camus. De Franse denker grijpt terug naar de Griekse mythe van Sysiphus, wiens eeuwigdurende straf erin bestond een rots de berg op te duwen, die naar beneden te zien duikelen en telkens opnieuw te beginnen. Dr. Ruud Welten neemt ons mee in het universum van één van de grondleggers van het absurdisme en focust op diens geloof in een intens beleefd bestaan.

Zondag 17 november 2013 – 11:00 en 15:00

3. De mythe van Prometheus en de hoop op een beter bestaan – Prof. Hans Achterhuis

De Nederlandse topfilosoof Hans Achterhuis promoveerde op het werk van Albert Camus en het geëngageerde denken van deze revolterende auteur blijft hem inspireren. In deze cyclus belicht Prof. Hans Achterhuis het filosofische meesterwerk L’homme révolté (1951), naar het Nederlands vertaald als De mens in opstand. Hij wijst op de voorbeeldkracht van de mythische held Prometheus in dit boek en ook bij andere denkers.

Zondag 8 december 2013 – 11:00

SYNTHESELEZING: De toekomst van de opstandige mens – Over de mogelijkheden van een kunstzinnig denken en zoeken – Jeroen Theunissen

‘Uit het werk van Camus heb ik als jongeman twee zaken geleerd die ik nooit vergeten ben en nooit hoop te vergeten, namelijk dat de absurditeit van het bestaan geen eindpunt maar een vertrekpunt is, en dat de opstandige impuls pas volledig en waardevol is wanneer die gepaard gaat met een diepe menselijke solidariteit’, zegt Jeroen Theunissen. In zijn syntheselezing kijkt deze jonge romancier en dichter naar de toekomstmogelijkheden van de opstandige mens.

De moed om verder te denken. Prijs per lezing: €7. Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com. Meer informatie in het trimestrieel tijdschrift van ons filosofiehuis of op de website van onze gelegenheidspartners van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren: www.deburen.be.


VAN OFFER TOT REVOLTE – Expo met 7 werken van Camiel Van Breedam

Bij de lezingencyclus Albert Camus – De moed om verder te denken presenteert Het zoekend hert een tentoonstelling met werk van Camiel Van Breedam. De getoonde kunstwerken werden gekozen in functie van hun filosofische uitdrukkingskracht en het verband met het denken van Albert Camus.

De legendarische assemblagekunstenaar Camiel Van Breedam (1936) realiseert een inbreng in zeven clusters, zoals het getal zeven in zijn werk een bijzondere betekenis heeft. Hij kiest voor een selectie van eigen thema’s die aansluiten bij het werk van Camus: de mens in opstand, het actieve schrijverschap, de pest, denken in onzekerheid, de tocht van Sysiphus, de eeuwige vlam, de dubieuze liefde tot de naaste, en het melancholische leven van de ontkerstende mens…

Tijdens een openingsmoment, op zondag 13 oktober 2013 om 13 uur, hield Rik Pinxten, filosoof en antropoloog, een lezing over de indianencultuur in relatie tot het denken van Albert Camus en het werk van Camiel Van Breedam. Etienne Wils, vriend en tekstschrijver van de kunstenaar, leidde in.

Camiel Van Breedam (1936) combineert zijn creatieve vrijheid met een volgehouden discipline. Zo gaat ‘de rode kunstridder’ altijd in het rood gekleed – mede om aan de grijze eentonigheid in de westerse cultuur extra leven te geven. Geboren op de feestdag van de steenbakkers, blijft deze man uit het volk met heel zijn hart verknocht aan de Rupelstreek, waar ooit duizenden werkers met het bakken van klei hun brood moesten verdienen. Vertrekkend vanuit een reële werkelijkheid positioneert hij zich tegenover actuele situaties, maatschappelijke misstanden en de vernedering van de mens. In zijn scheppend werk is Camiel Van Breedam met de wijde wereld verbonden. Hij is het prototype van de anticonformist die met een combinatie van materialen en gerichte ingrepen een revolterende zeggingskracht nastreeft. Zijn werken getuigen van een innig, elegisch karakter dat in de hedendaagse beeldende kunst niet zoveel voorkomt, maar eerder eigen is aan de literatuur. De aangename herinnering van wat men vroeger bezat, komt in spanning met de rouw om het verlies ervan.

Van offer tot revolte. Open van 15-09 tot 22-12-2013, tijdens en na de activiteiten, of op verzoek. Officiële opening op zondag 13 oktober 2013 om 13u, met gratis inkom. Liefst reserveren: hetzoekendhert@gmail.com.


DE WERKING VAN KUNST – Filosofische walk-in-progress in het Middelheimmuseum #5

Hoe wérkt kunst eigenlijk? Hoe werken enigszins filosofie en het actief filosoferen? En hoe werken deze culturele uitingen gebeurlijk op elkaar in? Dat wordt het behoorlijk oorspronkelijke thema van een nieuw boek waar Dr. Sybrandt van Keulen als coauteur en coördinator de laatste hand aan legt: Hoe kunst en filosofie werken. In Het zoekend hert en het Middelheimmuseum komt hij het thema alvast uit de doeken doen met een lezing in het filosofiehuis en een persoonlijke gidstocht in het beeldenpark.

Sybrandt van Keulen begint met zijn lezing in het filosofiehuis. Vervolgens begeleidt hij de toehoorders op een wandeltraject in het beeldenpark van het nabijgelegen Middelheimmuseum. Daar presenteert hij een zevental kunstwerken die de inhoud en stelling van zijn lezing illustreren. De spreker geeft her en der toelichting, waarna de deelnemers vragen kunnen stellen of stelling innemen. We eindigen in het kasteel van Middelheim met een laatste vragenronde.

Dr. Sybrandt van Keulen (1955) is docent Filosofie van kunst en cultuur en Geschiedenis van de moderne wijsbegeerte aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij promoveerde met Kosmopolitieken van Kant, Lévi-Strauss en Derrida: deconstructies van het filosofische en antropologische kosmopolitisme (2004). Hij is hoofdredacteur vanEsthetica. Tijdschrift voor Kunst en Filosofie, was lid van de vertaalcommissie van Hegels Phänomenologie des Geistes, en redigeert op dit ogenblik de tekstenbundel Hoe Kunst en filosofie werken, te verschijnen in het voorjaar van 2014 bij uitgeverij Boom.

Zondag 1 december 2013, vanaf 13 uur in Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Prijs: €8. Duur: 2,30 uur. Reserveren: hetzoekendhert@gmail.com.


DE SPOORZOEKERS #1 – Rudi Rotthier: De naakte perenboom. Op reis met Spinoza

Op zaterdag 19 oktober 2013 presenteren Het zoekend hert en deBuren de première van een heel nieuw project: De Spoorzoekers. Eén na één presenteren we nieuwe werken van zoekende en filosofische reisauteurs. Dit project vormt mee een eerbetoon aan de geëngageerde auteur en essayist Kamiel Vanhole (1954-2008), wiens laatste boek De spoorzoeker heette.

De eerste editie van De Spoorzoekers focust op reisauteur en filosoof Rudi Rotthier (foto), die zijn nieuwste werk, De naakte perenboom. Op reis met Spinoza komt presenteren. Dat boek is het resultaat van een denkproces. Als jonge student las hij een onbegrijpelijk totaalwerk waarin de diepzinnige auteur zich verzette tegen berouw en zich hard maakte voor de idee dat inzicht en vrijheid samenvallen. Die schrijver was Spinoza, het betreffende boek de Ethica.

In De naakte perenboom gaat Rudi Rotthier op zoek naar de betekenis van de gedachten van Spinoza, en naar het land waarin die gedachten vorm kregen, Nederland. De ontdekkingsreis leidt van de bekende woonplaatsen van Spinoza naar Almere (‘de meest spinozistische stad van Nederland’), naar het Zuid-Hollandse Waddinxveen (‘het dieptepunt van het land’), en zo naar Deventer en Zwolle. Terwijl hij reist langs rechte wegen ontwikkelt Rudi Rotthier zijn wellicht kronkelige versie van Spinoza, iemand die de mislukking een kans gaf, en met de mislukking ook de democratie.

Eva Vanhole, dochter van reisschrijver en essayist Kamiel Vanhole, presenteert de nieuwe cyclus vanuit de eigenheid van haar vader. Zij poogt meteen antwoord te geven op een basisvraag: ‘Wat maakt een mens, en bij uitbreiding een schrijver, tot spoorzoeker?’.

Daan Roovers, hoofdredactrice van Filosofie Magazine, becommentarieert vervolgens het nieuwe boek van Rudi Rotthier en geeft tevens antwoord op een trillende vraag: ‘Wat hebben ware denkers nog in Nederland te zoeken?’.

Ten slotte antwoordt Rudi Rotthier op twee heel specifieke vragen: ‘Waarom Spinoza? En waarom moest de perenboom naakt zijn?’.

Rudi Rotthier (1957) is een Vlaamse journalist en schrijver van reisliteratuur. Hij studeerde Musicologie en Filosofie aan de UGent en werkte van 1980 tot 1989 als journalist voor De Morgen. Sindsdien groeide zijn reputatie als auteur van reisboeken en reportages, onder meer voor het weekblad Knack. Sinds 1990 publiceerde hij over zijn reizend bestaan 13 boeken. Met de Britse reisschrijver Redmond O’Hanlon reflecteerde hij over God, Darwin en Natuur (2009). In 2004 ontving hij de Bob den Uyl-prijs, in 2012 de Noord-Zuidpersprijs. De naakte perenboom. Op reis met Spinoza verschijnt bij Atlas Contact.

De Spoorzoekers #1. Zaterdag 19 oktober 2013 om 20 uur. Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


HET THEATRALE VAN KUNST – Filosofische walk-in-progress in het Middelheimmuseum #4

De vierde editie van onze ‘walk-in-progress’ in het Middelheimmuseum, op zondag 22 september 2013, wordt begeleid door de Nederlandse auteur, kunstkenner en universitair hoofddocent Kees Vuyk, eredirecteur van het Nederlands theaterinstituut. Hij belicht speciaal ‘het theatrale van kunst’.

Dr. Kees Vuyk (1953) is hoofddocent in de media- en cultuurwetenschappen aan de Universiteit van Utrecht. Hij studeerde psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en filosofie aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij promoveerde met Homo Volens. Beschouwingen over de moderne mens als willende mens naar aanleiding van Nietzsche en Heidegger (1990). Van 1991 tot 2006 was Kees Vuyk leidinggevende van het Theater Instituut Nederland (TIN). Hij publiceerde onder meer De esthetisering van het wereldbeeld. Essays over filosofie en kunst (1992), De treurnis blijft. Essays over melancholie en verbeelding (1995) en Het menselijk teveel. Over de kunst van het leven en de waarde van kunst (2002). Kees Vuyk co-editeerde vier andere werken over kunst en filosofie en is vast redactielid van Esthetica. Tijdschrift voor Kunst en Filosofie.

Zondag 22 september 2013, vanaf 13 uur in Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Prijs: €8. Duur: 2,30 uur. Meer informatie: www.deburen.eu of 0032 473 68 66 65. Reserveren: hetzoekendhert@gmail.com.


GWF HEGEL EN DE HUIDIGE WERELDGEEST – Herman van Erp, Karin de Boer, Laurens ten Kate

Met de officiële boekpresentatie van De fenomenologie van de geest (Uitgeverij Boom)

Bij het verschijnen van de eerste integrale Nederlandse vertaling van Die Phänomenologie des Geistes, het hoofdwerk van de Duitse meesterdenker Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831), organiseert Het zoekend hert een unieke lezingencyclus, met de uitmuntende Hegelkenners Prof. em. Herman van Erp, Prof. Karin de Boer en Dr. Laurens ten Kate. In samenwerking met uitgeverij Boom en het Vlaams-Nederlands Huis deBuren.

De Fenomenologie van de Geest wordt een mijlpaal in de filosofische vertaalgeschiedenis van de Lage Landen. Want Hegels meesterwerk werd bewierookt en vervloekt, maar niemand betwist dat het een van de belangrijkste, meest doordachte en tegelijk ingewikkeldste werken is in de westerse filosofie. De eerste integrale vertaling van deze kolos wordt dan ook beschouwd als het filosofisch evenement van het jaar.

Bij deze historische aangelegenheid presenteert uitgever Wouter Van Gils op zondag 7 april 2013 de nieuwe Hegelpublicatie in Het zoekend hert, als primeur voor België. Dat is meteen de start van een drieledige lezingencyclus met volgend programma:

Zondag 7 april 2013 – 11:00

THESE: De waarheden van Hegel

Prof. Herman van Erp – Een toegangsweg naar het systeemdenken


Zondag 5 mei 2013 – 11:00

ANTITHESE: Het negatieve bij Hegel

Prof. Karin de Boer – De wereldgeschiedenis: tragedie of dialectiek?


Zondag 2 juni 2013 – 11:00

SYNTHESE: De toekomst van Hegel

Dr. Laurens ten Kate – Het moderne leven als veelvormig offer

De lezingencyclus Hegel en de huidige wereldgeest vindt plaats op de eerste zondagen van april, mei en juni 2013, telkens om 11 uur. Prijs voor de volledige cyclus: €20. Prijs per lezing: €7. Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com. Wie op zondag 7 april 2013 één van de gepresenteerde boeken koopt, krijgt meteen het entreegeld terug.


DE DIALECTISCHE SPANKRACHT VAN HET MINIMALISME – Beeldhouwer Jan Dries en GWF Hegel

Van zondag 07 april tot en met zondag 02 juni 2013 organiseert het filosofiehuis ook een begeleidende tentoonstelling met beeldhouwwerk van de Vlaamse modernist Jan Dries, inmiddels bijna 88 jaar. De getoonde werken werden gekozen in functie van hun filosofische uitdrukkingskracht en het al dan niet vermeende verband met het denken van Hegel.

Decennialang creëerde Jan Dries (Mol, 1925) zuivere vormen in natuursteen, waarmee hij aan het raadsel van het licht extra dimensies gaf. Zijn gebalanceerde beelden stralen evenwicht, harmonie en sobere gratie uit. In  hun abstracte eenvoud onttrekken ze zich aan het natuurgetrouwe, zodat enkel essentiële ideeën resteren – soms dialectisch met elkaar in spanning.

Jan Dries werd gelieerd aan de Zerobeweging en de Nulgroep maar zijn pure sculpturen verwierven roem op eigen kracht. Tot zijn bekendste realisaties behoren Het Kosmische Middelpunt(1962), Tussen beiden (1984) en Lichtbalans (2005). Doorgaans is het werk van Jan Dries open en onvatbaar, helder van vorm. De interpretaties blijven vrij, maar de harmonieuze spanning tussen volume, ruimte en licht daagt de kijker uit om standpunt in te nemen. De zichtbare fenomenen en hun schaduwen roepen ideeën op die niet met een eenvormige, vaste respons kunnen worden beantwoord. Hegeliaans in essentie. Want een zekere/onzekere afstand en een bepaalde/onbepaalde tijd voor reflectie blijven gewenst.

Open tijdens de activiteiten en op verzoek. Officiële opening op zondag 05 mei 2013 om 13u, met gratis inkom. Liefst reserveren: hetzoekendhert@gmail.com.


HET  DIALECTISCHE DENKEN EN HET ONVOORSPELBARE VAN KUNST – Arthur D’ Ansembourg

Tot en met zondag 2 juni 2013 exposeert Het zoekend hert beeldhouwwerk van de Vlaamse modernist Jan Dries (°1925), mede in het kader van de Hegelcyclus. Tijdens een officieel openingsmoment, op zondag 5 mei om 13 uur, houdt de Nederlandse denker, docent en kunstkenner Arthur d’ Ansembourg een filosofische lezing over ‘Het dialectische denken en het onvoorspelbare van kunst’.

In een doordachte bespiegeling schenkt Arthur  d’ Ansembourg aandacht aan Hegels kunstopvatting en focust hij op het getoonde werk van Jan Dries: zuivere vormen in natuursteen, waarmee de kunstenaar aan het raadsel van het licht extra dimensies heeft gegeven. Deze gebalanceerde beelden stralen evenwicht, harmonie en sobere gratie uit. In hun abstracte eenvoud onttrekken ze zich aan het natuurgetrouwe, zodat enkel essentiële ideeën resteren – vaak dialectisch met elkaar in spanning. Vraag is of dit werk ook een andere, onvoorspelbare dimensie bevat.

Arthur d’ Ansembourg is een Nederlandse filosoof met Belgische roots. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit in Amsterdam, daarna in München. Later was hij als onderzoeker en docent verbonden aan de Universiteit Tilburg. Sinds 2002 is hij werkzaam in het volwassenenonderwijs en geeft hij cursussen esthetica en kunstfilosofie. De jongste jaren coördineert hij de opleidingen in de kunstfilosofie aan de Internationale School voor Wijsbegeerte (ISVW) in Leusden.

Zondag 05 mei 2013 om 13 uur. Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Gratis inkom. Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


HET NATUURLIJKE IN DE KUNST – Filosofische walk-in-progress in het Middelheimmuseum #3

De derde editie van onze ‘walk-in-progress’ in het Middelheimmuseum, op zondag 21 april 2013, wordt begeleid door de dichteres Annie Reniers, voormalig hoogleraar in de Esthetica en Kunstfilosofie. Met onze gelegenheidspartners van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren streven we in dit project immers naar een evenwicht tussen Nederlanders en Belgen, op termijn ook naar een verdedigbare balans tussen mannen en vrouwen.

Annie Reniers (°1941) is een Brusselse schrijfster en dichteres, die zowel in het Nederlands als het Frans publiceerde. Ze studeerde Germaanse filologie en filosofie aan de Vrije Universiteit Brussel, waar ze later Esthetica en Hedendaagse Kunstgeschiedenis doceerde. Van 1965 tot 1977 verbleef ze in Rome. Ze debuteerde in 1964 met de dichtbundel Het ogenblik. In 1976 werd ze de eerste laureate van de driejaarlijkse Hugues C. Pernathprijs voor haar bundel Nieuwe geboorte. In haar gedichten wordt ze beïnvloed door de zijnsfilosofie van Martin Heidegger en in haar denken leeft een hoge mate van abstractie. Naast poëzie schrijft ze ook filosofische essays.

Zondag 21 april 2013, vanaf 13 uur in Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Prijs: €8. Duur: 2,30 uur. Voor meer informatie: www.deburen.eu – www.middelheimmuseum.be. Reserveren: hetzoekendhert@gmail.com.


IETS NIET – Filosofische theatervoorstelling. Van Roy Aernouts en Bert Haelvoet. Try-out.

Kan een onsuccesvol leven even mooi of zelfs mooier zijn als een leven dat succesvol is? Is het wel echt beter spijt te hebben van iets wat je wel gedaan hebt dan spijt te hebben van iets wat je niet gedaan hebt? Wat is het verschil tussen Iets en Iets Niet? Dat zijn de vragen die gesteld doch mogelijk niet beantwoord worden in ‘Iets Niet’, een absurde dialoog die over Iets gaat. Maar dan Niet. Zoiets.

De theatertalenten Roy Aernouts en Bert Haelvoet leerden elkaar kennen op de Studio Herman Teirlinck, waar ze afstudeerden in 2002. Sindsdien maakten ze samen voor het Paleis onder meer de voorstellingen Het Appartement en De matchboks Trilogie. De jongste jaren speelde Bert Haelvoet bij theatergezelschappen als Tg STAN, Het Zesde Bedrijf en De Roovers en in films zoals De helaasheid der dingen. Roy Aernouts toerde met zijn geroemde voorstellingen De Parabel van het probleem en Alles Altijd en Overal. In 2013 komen hun wegen weer samen. Drie weken lang repeteren ze in filosofiehuis Het zoekend hert en de laatste dag – zondag 14 april 2013 – experimenteren ze met publiek.

Iets niet. Try-out in kamerversie. Voor maximaal 30 toeschouwers. In Het zoekend hert ° The searching deer, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Op zondagnamiddag 14 april 2013 om 15 uur. Inkom: €7. Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com.


BOEKENPRESENTATIE JANNAH LOONTJENS – Een  filosofie van het schrijverschap

Van de Nederlandse schrijfster en dichteres Jannah Loontjens verschenen zopas bij uitgeverij Ambo zowel haar nieuwste dichtbundel Dat ben jij toch als haar eerste non-fictieboek: Mijn leven is mooier dan literatuur. Op donderdagavond 28 maart 2013 presenteerde ze beide werken in Het zoekend hert, in primeur voor de Lage Landen. De officiële onthulling werd voorafgegaan door een lezing van Jannah Loontjens over Een filosofie van het schrijven.

In Mijn leven is mooier dan literatuur. Een kleine filosofie van het schrijverschap houdt Jannah Loontjens een persoonlijke en filosofische zoektocht over schrijverschap in deze tijd. Bijvoorbeeld over de dwang van originaliteit, een fenomeen van vandaag, want dat is niet altijd zo geweest. Iedereen wil uniek zijn, origineel. Of over zaken als een deadline en het writersblock. Wanneer Proust bijvoorbeeld een periode van niet-schrijven had, waarin hij nadacht over een boek, dan was dat gewoon een periode van niet-schrijven maar denken. Tegenwoordig zou men dat een writersblock noemen.

Jannah Loontjens (1974) is schrijfster, dichteres en filosoof. Ze promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam als literatuurwetenschapster. In 2002 publiceerde ze de dichtbundel Varianten van nu, daarna verscheen Het ongelooflijke krimpen (2006). In 2007 debuteerde ze als romanschrijfster met Veel geluk. Haar enthousiast ontvangen roman Hoe laat eigenlijk (2011) werd genomineerd voor de Halewijn literatuurprijs. Ze doceert literatuurtheorie en literair schrijven aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten en ArtEz.

‘Loontjens is behept met een scherp psychologisch inzicht’ – Trouw

‘Eigenzinnig en uitdagend’ – De Morgen

‘Een fijnzinnig observator’ – De Groene Amsterdammer


DE EEUWIGE STRIJD VAN EROS – Met Selm Wenselaers, Dimitri Goossens, Suzanne Grotenhuis

De filosofische lezingencyclus Eros en de kwetsbare mens, naar aanleiding van de honderdste geboortedagen van Louis Paul Boon en Leopold Flam, werd afgerond met een superieure synthese. Drie jonge denkers focusten één na één op de innerlijke erotische spanningen in de mens.

Historicus en auteur Selm Wenselaers verwees naar de strijd bij L.P. Boon tussen persona en schaduw. Wat willen we zijn – en wat zijn we in werkelijkheid? Hij volgde het denkspoor van Carl Gustav Jung die anima en animus onderscheidde – de strijd tussen het vrouwelijke en het mannelijke – maar bracht vooral een persoonlijke beschouwing. Filosoof en historicus Dimitri Goossens sprak over de sacrale ervaring van het schokkende in kunst en realiteit, de representaties van de dood en de rol van het lichamelijke daarin. De Vlaams-Nederlandse actrice Suzanne Grotenhuis verhaalde met een bijzondere theatrale monoloog over de eeuwige strijd van Eros – met een geliefde van Casanova in de hoofdrol.

De eeuwige strijd van Eros vond plaats op zaterdag 23 februari 2013.


EROS EN DE KWETSBARE MENS – Over gepassioneerd denken & geperverteerd verlangen

Filosofische lezingencyclus bij de 100ste geboortedagen van Leopold Flam en Louis Paul Boon

Mede naar aanleiding van de honderdste geboortedagen van schrijver Louis Paul Boon (1912-1979) en filosoof Leopold Flam (1912-1995) presenteert filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer de tiendelige filosofische lezingencyclus ‘Eros en de kwetsbare mens – Over gepassioneerd denken & geperverteerd verlangen’.

Met onder meer Prof. Hubert Dethier, Marja Pruis, Prof. Else Walravens, Tinneke Beeckman, Mark Wildschut, Peter Venmans, Marc De Kesel, Prof. Ger Groot en Prof. Veronica Vasterling.

1 – Leopold Flam en de roeping van de eros | Zondag 18 maart 2012 |

2 – Louis Paul Boon en de eenzame kunstenaar | Zondag 22 april 2012 |

3 – Søren Kierkegaard en de onmogelijke liefde | Zondag 20 mei 2012 |

4 – Sigmund Freud en het primaire driftleven | Zondag 24 juni 2012 |

5 – Martin Heidegger en de verborgen relaties | Zondag 16 september 2012 |

6 – Hannah Arendt en het gepassioneerde denken | Zondag 21 oktober 2012 |

7 – Georges Bataille en de liefde tot de dood | Zondag 18 november 2012 |

8 – Jean-Paul Sartre en het andere lichaam | Zondag 16 december 2012 |

9 – Simone de Beauvoir en de tweede sekse | Zondag 20 januari 2013 |

10 – Connie Palmen en de wetten van de liefde | Zondag 17 februari 2013 |

Eros en de kwetsbare mens is een project van Het zoekend hert ° The searching deer. In hechte samenwerking met het Vlaams-Nederlands Huis deBuren (www.deburen.eu) en  gelegenheidspartners zoals ASP (Academic and scientific publishers), Arbeiderspers en Atlas.

Alle lezingen van deze cyclus vinden plaats in Het zoekend hert ° The searching deer, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem – Antwerpen. Telkens op zondag, van 11:00 tot 12:30 uur. Prijs per lezing: €7 – Reserveren verplicht: hetzoekendhert@gmail.com


LED IT BLEED | LEED IN BEELDWisselende beelden van Monique Donckers

In de rand van de lezingencyclus Eros en de kwetsbare mens presenteert Het zoekend hert een wisselende beeldententoonstelling met werken van Monique Donckers. Tijdens een openingsmoment reflecteerde Marc Schoeters, filosoof en fotograaf, over wezen en werk van de beeldhouwster. Later in de cyclus volgen andere beelden van Monique Donckers en misschien ook nieuwe bespiegelingen.

Monique Donckers (1954) schept uit aarde een wereld van gedachten. Zelden spraken beelden zo welzwijgend. Haar beelden zoeken elkaar. Ze zoeken ons. En laten de kwetsbaarheid van dat tastend zoeken zien. Ze stellen de vraag naar de vergeefsheid van menselijke contacten. Hoe verwordt eros tot erosie? Hoe bevrijdt erosie het lichaam van eros en drift? Donckers verlicht het leven tot steen. Haar beelden lijken onaanraakbaar maar trekken aan. Ze verweren zich, maar niet tegen wie achter hun borstwering de levensdrift herkent. Elk beeld is een zelfportret. En een portret van ieder. Ze dragen de wereld in zich. Particulier wordt universeel en omgekeerd. Zoals alle ware kunst. En geen beeld is ooit af. Vruchten van verbeelding, vruchteloos mooi als het leven zelf.

LED IT BLEED | LEED IN BEELD. Van 18 maart 2012 tot 27 februari 2013.  Voor en na de zondagse lezingen, bij avondactiviteiten of op afspraak. Een speciale opendeurdag werd georganiseerd tijdens de Biënnale van Berchem, op zaterdag 16 juni 2012. Bij volgende gelegenheden is reserveren aanbevolen: hetzoekendhert@gmail.com.


DE NIEUWJAARSLEZING 2013 – Boekpresentatie – Uitgeverij Luster & Het zoekend hert

Het zoekend hert en uitgeverij Luster presenteerden einde 2012 de derde titel in de boekenserie van De Nieuwjaarslezingen: ‘Eerlijk waar? Over de desavouering van het verzonnen verhaal’ door schrijfster Anne Provoost. Het blitse boekje telt 48 pagina’s en kost €14,95.

Feitelijkheid is in de literatuur een kwaliteitslabel geworden. Het verzonnen verhaal wordt door veel lezers gedesavoueerd. Het eerlijk verhaal dat geen certificaat kan voorleggen van ‘toch minstens gedeeltelijk waargebeurd’ wordt niet meer ernstig genomen. Nochtans is er een wezenlijk verschil: een verzonnen verhaal prikkelt ons inlevingsvermogen, een verzonnen verhaal stimuleert en prikkelt onze verbeelding. Schrijfster Anne Provoost verdedigde het belang van het verzonnen verhaal in De Nieuwjaarslezing van Het zoekend hert. De zinderende tekst werd zopas in een fonkelend boekje uitgegeven als derde deel in een fraaie boekenserie.

De Nieuwjaarslezingen (formaat 11 x 17) tellen telkens 48 bladzijden en hebben een bibliofiel karakter, met zwartlinnen kaft, goudopdruk, leeslint en aparte steunkleur per titel. Hun vormgeving refereert aan de mooiste jaren van het interbellum, toen het pand van Het zoekend hert tot stand kwam. De teksten werden gezet uit de Comenia van Storm Type Foundry en de Neutraface van House Industries, en zijn gedrukt op Lessebo Design Ivory, met schutbladen in Surbalin moiré. Naast drie citaten van Vlaamse of Nederlandse avant-gardisten uit het interbellum bevatten ze een statement van de betreffende auteurs in hun handschrift.

Eerlijk waar? Over het desavoueren van het verzonnen verhaal – Anne Provoost – Uitgeverij Luster – ISBN 9789460581090

Van De Nieuwjaarslezingen verschenen eerder:
Trekvogels in de mist – Bernard Dewulf – ISBN 9789460580970
‘Mijmeringen in een opnieuw virtuoze stijl… hoogstandjes voor de literaire fijnproever.’
De zorgen van een schrijver – Yves Petry  – ISBN 9789460580987
‘Overpeinzingen in vaak rake formuleringen en beelden… een zoektocht en verantwoording tegelijk.’

Prijs per boektitel: €14,95 – Verkrijgbaar in de betere boekhandel of bij filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer. Bestellen kan door het betreffende bedrag + een verzendingskost van €1,95 over te schrijven op het rekeningnummer van Het zoekend hert (IBAN: BE32 0015 8917 0602 – BIC/SWIFT: GEBABEBB), dit met vermelding van gewenste titel(s) en auteur(s), alsook uw postadres. Voor meer informatie: hetzoekendhert@gmail.com.


DE NIEUWJAARSLEZING 2013 – Anne Provoost  – Eerlijk waar? Over het verzonnen verhaal

De Nieuwjaarslezingen van Het zoekend hert worden waarlijk traditie. Bij de overgang van het oude naar het nieuwe jaar reflecteert een denker of schrijver uit de Lage Landen over de tijd die komt en alles wat hem of haar prikkelt of uitdaagt. In het jaar één van het lopende decennium opende Bernard Dewulf met zijn lezing Trekvogels in de mist. In 2012 reflecteerde Yves Petry over De zorgen van een schrijver. Bij de komst van 2013 oriënteerde romanschrijfster en essayiste Anne Provoost zich op het spanningsveld tussen fictie en macht met Eerlijk waar? Over het desavoueren van het verzonnen verhaal.

Anne Provoost (1964) schrijft romans, essays en korte verhalen. Ze studeerde Letterkunde en won al twee prijzen met korteverhalen voor ze in 1990 debuteerde met Mijn tante is een Grindewal. In deze roman benadert ze incest en communicatieproblemen vanuit verschillende invalshoeken. In Vallen (1994), haar meest geprezen boek, analyseert ze scherpzinnig de valkuilen en verlokkingen van extreemrechtse retoriek. Het belang van kennis en eerlijke communicatie is ook aan de orde in haar bewerking van een sprookje dat De Roos en het Zwijn (1998) werd. Voor De arkvaarders (2001) baseerde ze zich op het verhaal van de zondvloed. De roman leest als een woelig avontuur maar biedt ook een sterke metafoor voor de wereld van vandaag. Ons kindbeeld en de literatuur die eruit voortvloeit, beschrijft Anne Provoost in En dan nu het slechte nieuws. Het kind als antagonist (2004). Begin 2008 verscheen het pamflet Beminde Ongelovigen. Atheïstisch sermoen. Anne Provoost won literaire prijzen in binnen- en buitenland. Zo ontving ze De Gouden Uil, de LIBRIS Woutertje PieterseprijsDe Zilveren Griffel, de Gouden Zoen. Voor In de zon kijken (2009) kreeg ze de driejaarlijkse Cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap, de voormalige Staatsprijs voor Literatuur. Haar werk is in 18 talen vertaald.

EERLIJK WAAR? – De vragende titel van De Nieuwjaarslezing van Anne Provoost trekt direct de aandacht. Ook deze derde editie van De Nieuwjaarslezingenwerd gepubliceerd bij uitgeverij Luster als een fraai boekje met zwartlinnen kaft, goudopdruk, leeslint, hoogwaardig papier en een afdruk van het handschrift van de meesteres. Te koop bij Het zoekend hert of in de betere boekhandel. Prijs € 14,95.


HET MODERNE IN DE KUNST – Filosofische walk-in-progress in het Middelheimmuseum #2

De tweede editie van onze ‘walk-in-progress’ in het Middelheimmuseum, op zondag 9 december 2012, werd begeleid door de Brusselse hoogleraar Willem Elias. Met onze gelegenheidspartners van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren streven we in dit project immers naar een evenwicht tussen Nederlanders en Belgen, op termijn ook naar een verdedigbare balans tussen mannen en vrouwen. Maar er is meer. Willem Elias was een leerling van de filosoof Leopold Flam, van wie we de honderdste geboortedag eren met de lezingencyclus Eros en de kwetsbare mens. Ook is het een mooie meevaller dat Prof. Willem Elias bij deze gelegenheid zijn nieuwste boekje over moderne kunst kan presenteren.

Prof. Willem Elias (°1950) is een Vlaamse filosoof, docent en publicist. Hij studeerde Klassieke Talen, Moraalwetenschappen, Vrijetijdsstudies en Wetenschapsontwikkeling aan de Vrije Universiteit Brussel, Museologie en Andragologie aan de universiteit van Leiden. In 1989 promoveerde hij aan de VUB tot doctor in de wijsbegeerte met een studie over de relatie tussen opvoeding en hedendaagse kunst. Later doceerde hij Agogische Wetenschappen aan de VUB. Hij is kunstcriticus en voorzitter van het Hoger Instituut voor Schone Kunsten. Momenteel is hij decaan van de faculteit Psychologie en Educatiewetenschappen aan de VUB. In Tekens aan de wand (1993) geeft hij een overzicht van de hedendaagse kunsttheoretische stromingen, van 1945 tot het postmodernisme. In 2005 en 2008 publiceerde hij Aspecten van de Belgische kunst na ‘45, in twee delen. Over zijn filosofische leermeester coördineerde hij het vriendenboek Leopold Flam. Een filosoof van gisteren voor een wereld van morgen (2010). Bij uitgeverij Luster verscheen zopas het handzame boekje Moderne Kunst, in de reeks Essenties.


PHILOSOPHY FOR LIFE. AND OTHER DANGEROUS SITUATIONS – Boekpresentatie met Jules Evans

Op vrijdag 2 november 2012 presenteerden Het zoekend hert en uitgeverij Ten Have de Nederlandse editie van een bijzonder werk over praktische filosofie: Filosofie voor het leven. En andere gevaarlijke situaties. De Britse auteur Jules Evans werd daarbij vriendelijk bevraagd door Dr. Robrecht Vandemeulebroecke van de Vrije Universiteit Brussel (VUB).

Tijdens zijn middelbare schooltijd gebruikte Jules Evans behoorlijk wat partydrugs. Hij werd er steeds angstiger van. Als student kreeg hij een burn-out. Hij besefte dat zijn studie Engelse literatuur hem niet op het leven voorbereidde. Uiteindelijk was het de filosofie die hem uit zijn emotionele crisis redde. Jules Evans raakte gefascineerd door de filosofen uit de Oudheid, vooral door hoe ze ons nog altijd kunnen helpen denken. Door zijn persoonlijke studie leerde Evans omgaan met zijn emoties en reflecteren op wat het doel in een leven zou kunnen zijn.

Met zijn boek Philosophy for Life. And other dangerous situations werd de jonge filosoof de nieuwe ster van de filosofie in Groot-Brittannië. In dit intelligente werk onderzoekt hij ten gronde hoe we de kennis van antieke filosofie kunnen benutten. Wat kunnen we gebruiken? Wat kunnen we achterwege laten? Om zich op het moderne bestaan te oriënteren, voerde hij gesprekken met psychologen, gangsters, soldaten, astronauten en anarchisten. Zo toont hij aan hoe mensen in uiteenlopende situaties met filosofie hun levenshouding verbeteren.

Filosoof en letterkundige Jules Evans is onderzoeker aan het Centre for the History of Emotions van de Queen Mary University. Hij bestudeert de verhouding tussen filosofie van de Oudheid en moderne psychologie. Hij schrijft voor The Wall Street Journal, The Times, The Spectator, Prospect, Psychologies, de New Statesman en The Guardian. Zijn blog www.politicsofwellbeing.com trekt maandelijks 12.000 bezoekers. Hij is verbonden aan The School of Life en medeorganisator van de London Philosophy Club.


MEESTERS IN DE NEDERLANDSE FILOSOFIE – Over 20 jaar publieksfilosofie in de Lage Landen

Bij het 20-jarige jubileum van Filosofie Magazine publiceren uitgeverij VBKU en Veen Magazines een bijzonder gelegenheidsboek van Frank en Maarten Meester over ‘20 jaar publieksfilosofie in de Lage Landen’. Het zoekend hert ° The searching deer en het Vlaams-Nederlands Huis deBuren presenteerden dit werk in primeur voor België, met een lezing door de beide auteurs.

Frank Meester (°1970) en Maarten Meester (°1966) verwierven de jongste jaren brede bekendheid en ook een kwaliteitsvolle reputatie als het filosofische auteursduo ‘Gebroeders Meester’. Samen publiceerden zij onder meer Meesters in de filosofie (2005), Meesters in religie (2006), Descartes’ dochter (2007) en tal van columns in dag- en maandbladen, zoals De Volkskrant, dagblad Trouw en het feestvierende Filosofie Magazine.

In hun nieuwe boek over Nederlandse filosofie reflecteren de Gebroeders Meester over twee decennia publieksgerichte filosofie. Zo onder meer over populaire filosofische tijdschriften, academische denkers, filosofische romanciers, vrouwelijke filosofen en een aantal publieksgerichte organisaties of manifestaties. Hun doordachte twist-gesprekken zijn afwisselend vriendelijk en kritisch, ernstig en komisch. Nu en dan wordt een geheimpje publiek gemaakt of worden al te populistische uitingen scherpzinnig ontleed. Met andere woorden: fijne breinvoeding voor sfeerbeluste doordenkers.


HET LICHAAM IN BEELD – Filosofische walk-in-progress in het Middelheimmuseum #1

Op zondag 30 september 2012 organiseerde Het zoekend hert, samen met deBuren, een eerste filosofische wandeling in het vernieuwde beeldenpark Middelheimmuseum, in de nabijheid van het filosofiehuis. Inleider en begeleider was de Nederlandse filosoof Maarten Doorman.

Beelden, sculpturen, installaties. Het vermaarde Middelheimmuseum in Antwerpen bezit een uitnemende verzameling moderne en hedendaagse meesterwerken van onder meer Henry Moore, Bernd Lohaus, Per Kirkeby, Guillaume Bijl, Juan Muñoz, Panamarenko en vele anderen.

Zopas werd het Middelheimmuseum vernieuwd en uitgebreid. Bij die gelegenheid selecteerden de Duitse modeontwerpers Bernhard Willhelm en Jutta Kraus (beiden °1972) internationaal bekende stukken uit het depot van Middelheimmuseum voor een verrassende opstelling in het Braempaviljoen, die nog te bekijken is tot begin 2013. Dit unieke project bevat onder meer contrasterende werken van Hans Arp, Medardo Rosso, Alberto Giacometti, Auguste Rodin en Paul Van Hoeydonck. Nabij het nieuwe expopaviljoen Het Huis, een halfopen bouwwerk van de Belgische architecten Robbrecht en Daem, wordt in het weekend van 29 september 2012 een monumentaal werk ingehuldigd van de Britse kunstenaar, archeoloog en antropoloog Antony Gormley (°1950). Onderweg passeert onze filosofische wandeling ook langs de Pegasus van Carl Milles, de nieuwe vijverfontein van de Belgische minimalist Philippe Van Snick en het intrigerende houten bruggetje van de Chinese totaalkunstenaar, filosoof en dissident Ai Weiwei (°1957).

Filosoof en auteur Maarten Doorman leidde deze filosofische wandeling in met een beknopte lezing in Het zoekend hert, waar enkele beelden van de Belgische kunstenares Monique Donckers worden gepresenteerd. De filosofische kunstkenner begeleidt vervolgens de deelnemers op een wandeling door het beeldenpark, richting Braempaviljoen en vervolgens naar Het Huis, om dan in het nieuwe museumcafé MIKA, in het gerenoveerde kasteel, te besluiten met een gratis drink en een laatste vragenronde.

Bedoeling van deze wandeling is filosofisch te reflecteren over het menselijke lichaam en het beeld (ervan). De nieuw uitgestippelde wandeling wordt een ‘walk- in-progress’. In volgende edities wordt de wandeling verfijnd tot een ‘voorlopig definitief’ parcours, waarbij aspecten van het traject aan nieuwe thema’s kunnen worden aangepast.

Prof. Maarten Doorman (1957) is filosoof, dichter en essayist. Hij is hoogleraar Journalistieke Kritiek van Kunst en Cultuur aan de Universiteit Amsterdam en docent Cultuurfilosofie aan de Universiteit Maastricht. Recente boeken zijn Art in Progress. A Philosophical Response to the End of the Avant-Garde (2003), De romantische orde (2004), Steeds mooier. Over vooruitgang in de kunst (2005), Paralipomena. Opstellen over kunst, filosofie en literatuur (2007), Denkers in de grond. Een homerun langs 40 graven (2010) en Rousseau en ik (2012). Voor Middelheimmuseum droeg hij bij aan de catalogus Lang Leve Beeldhouwkunst! Long Live Sculpture! (2006), samen met Sara Weyns, curator van Middelheimmuseum.

BEDACHTZAAM OP (BE)ZOEK IN NEWTOPIA – Filosofische seizoensopening – Zondag 02/09/2012

De seizoensopening 2012-2013 van Het zoekend hert voltrok zich op verplaatsing. En wel in het aloude bestuurscentrum der Nederlanden, de kunststad Mechelen. Alle ware denkers en zoekers werden hier uitgenodigd voor een filosofische speurtocht door de internationale kunstmanifestatie Newtopia: de staat van de mensenrechten. Voor de ronde deelnameprijs van € 8 kregen de deelnemers een uitmuntende filosofische gids, een extra infopakket én een gratis drink.

Newtopia: de staat van de mensenrechten is een essentiële internationale tentoonstelling van hedendaagse kunst. Dit unieke project bouwt voort op de lange relatie tussen kunst en mensenrechten. Het brengt de naoorlogse evolutie van de mensenrechtenbeweging en van het debat rond mensenrechten in kaart. Newtopia vindt plaats op verschillende locaties, in de historische stad Mechelen, die geworteld is in de humanistische traditie van Erasmus en Thomas More.

Newtopia bevat werk van meer dan 70 kunstenaars uit verschillende generaties, die met diverse media werken, en onderzoekt hun posities ten opzichte van de basisprincipes van de mensenrechten. Veel van deze kunstenaars komen uit regio’s waar mensenrechten een nijpende kwestie zijn, zoals de Arabische wereld, China, India, Latijns-Amerika, Zuid-Afrika, Rusland en oude Sovjetrepublieken. De tentoonstelling onderzoekt ook de situatie in het westerse tijdperk na 1989 en 9/11 – nu mensenrechten, hard bevochten vrijheden en sociale rechten bedreigd worden.

De filosofische gids van dienst was Stijn Maes, assistent-curator van Newtopia en studiomanager van Fabrice Samyn. Voordien coördinator van Studio Hans Op de Beeck en staflid in Museum Felix De Boeck. Stijn Maes studeerde filosofie aan de Université Paris X Nanterre en de KUL, cultuurmanagement aan de Universiteit Antwerpen.

De exclusieve expeditie van Het zoekend hert ° The searching deer vond plaats op zondag 2 september 2012. Newtopia: de staat van de mensenrechten loopt nog tot 10-12-2012. Voor meer informatie: www.newtopia.be.


VROUWELIJKE FILOSOFEN. EEN HISTORISCH OVERZICHT – Met Karen Vintges en Annemie Halsema

Op zondag 1 april 2012 presenteerde uitgeverij ATLAS het bijzondere boek Vrouwelijke filosofen: Een historisch overzicht, in filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer – en dit in primeur voor de Lage Landen. Met lezingen door coauteurs Dr. Annemie Halsema en Dr. Karen Vintges, alsook een kritisch betoog door een tegenspreker: Dr. Tim De Mey.

Waarom komen vrouwelijke denkers in curricula, universiteitscursussen en overzichtswerken zo weinig aan bod? Door de eeuwen heen hebben talloze vrouwen zich verdiept in een veelheid aan filosofische thema’s, maar vaak zijn deze denkers onzichtbaar gebleven. Van de twaalfde-eeuwse filosofe Hildegard van Bingen zullen velen wel hebben gehoord, maar wat van haar tijdgenote Mechtild van Magdeburg? Uit recentere tijden is Hannah Arendt wereldberoemd geworden, maar de namen Gloria Anzaldúa en Werewere Liking zullen wellicht alleen de specialisten bekend in de oren klinken. Uitgesloten van officiële instellingen namen vele vrouwelijke denkers hun toevlucht tot andere vormen van filosofie bedrijven, zoals briefwisselingen. En dat levert een onschatbare rijkdom aan filosofische bronnen op, zoals dit boek laat zien.

In het boek Vrouwelijke filosofen: een historisch overzicht wordt werk van 69 vrouwelijke denkers uit 25 eeuwen bij elkaar gebracht; van de Oudheid tot onze eeuw; van islamitische en katholieke mystica’s, een achttiende-eeuwse Nederlandse logica tot een Nigeriaanse politiekfilosofe. Het boek telt 416 pagina’s en kost € 49,95. ISBN: 9789045007687.

PROGRAMMA: Welkomwoord – Presentatie van het boek door coauteur Dr. Annemie Halsema, universitair docent genderstudies aan de faculteit Wijsbegeerte van de Vrije Universiteit Amsterdam– Kritische beschouwing door tegenspreker Dr. Tim De Mey, assistent professor aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en voormalig gastdocent aan de UGent – Wederwoord en synthese door Dr. Karen Vintges, filosofisch auteur en docent aan de Universiteit van Amsterdam – Receptie en gelegenheid tot signeren.


STREVEN NAAR HET WARE LEVEN – Filosofische lezingencyclus over actieve levenskunst

Met Joep Dohmen, Jan Geurtz, Stine Jensen, Coen Simon, Jenny Slatman, Judith Uyterlinde, Sebastien Valkenberg, David Mulder en Hans Achterhuis.

Wat is het ware leven? En hoe realiseer je zo’n waarachtig bestaan? Moet een waar leven geslaagd zijn – of zou bij uitstek een gehavend bestaan waarachtig zijn? Zulke vragen kregen een antwoord in onze lezingencyclus Streven naar het ware leven. Op het programma stonden mee van de interessantste filosofen uit de Lage Landen, met thema’s die geestelijk inspireren en toch altijd uit het actieve leven gegrepen zijn:

1 – Het leven als kunstwerk, door de tijd heen – Prof. Joep Dohmen | Zondag 03-04-2011 |

2 – Verslaafd aan liefde – Over het zoeken naar zelfaanvaarding – Jan Geurtz | Zondag 17-04-2011 |

3 – Op zoek naar ‘echte’ vrienden – Dr. Stine Jensen | Zondag 15-05-2011 |

4 – Waarom we ons ‘echte’ zelf zoeken, maar niet vinden – Coen Simon | Zondag 19-06-2011 |

5 – Werken aan ons ‘eigen’ vreemde lichaam – Dr. Jenny Slatman | Zondag 25-09-2011 |

6 – Het zompige moeras van moederlijke gevoelens – Judith Uyterlinde | Zondag 16-10-2011 |

7 – Het ware leven is niet voor bange mensen – Sebastien Valkenberg | Zondag 20-11-2011 |

8 – De zoektocht naar een excuus om te falen – David Mulder | Zondag 18-12-2011 |

9 – Het ware leven, tussen utopie en realiteit – Prof. Hans Achterhuis | Zondag 22-01-2012 |

Streven naar het ware leven was een project van filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer. In hechte samenwerking met het Vlaams-Nederlands Huis deBuren (www.deburen.eu) en onze gelegenheidspartners Uitgeverij Ambo/Anthos en Stichting Lezen. Voor meer informatie…


PARADIJS DE HOEK OM – Mens tussen dier en god – Met en door Greg Houwer

Als bekroning van onze lezingencyclus ‘Streven naar het ware leven’ presenteerde Het zoekend hert ° The searching deer op zaterdag 4 februari 2012 een denk- en luisteravond door de jonge filosoof, romancier en muzikant Greg Houwer. Over persoonsidentiteit en zelfbewustzijn. Over de mens als tussenwezen. Over de zoektocht naar het paradijs, ergens om de hoek, misschien?

De mens is een dier. Maar niet zomaar een dier. De mens is bovenal een verlangend en sociaal dier. Hij neemt geen genoegen met het aardse hier en nu, maar heeft ook nood aan een hemel, als een dak boven het hoofd, aan een niet-hier en niet-nu waar hij, rechtopstaand, naar kan reiken. Door in te gaan op de sociale structuur van onze menselijke geest en daarmee het (eventuele) verschil af te tasten met andere dieren legde Greg Houwer uit hoe dit komt. Aan de hand van Louis Paul Boons intrigerende roman De Paradijsvogel gaat hij daarna in op de implicaties. Samen met Boon liet Greg Houwer zien dat de mens een gespleten tussenwezen is en toont hij dat de spanning tussen natuur en cultuur, het eigene en het vreemde, het individuele en het gemeenschappelijke menselijk, al te menselijk is.

De lezing werd afgewisseld met levende rockmuziek en eigen literair werk. Playlist: Ca marchera aussi sans moi – Classed File – It’ all over now – Sauna Planet – I want you but only forever – Paradox – Make my day – Lovetime Anytime – Looking for a woman with balls – Léa (van Louise Attaque).

Greg Houwer (Gregory De Vleeschouwer, 1980) is schrijver, filosoof en singer-songwriter. Hij promoveerde in 2010 aan de K.U.Leuven met een proefschrift over persoonsidentiteit. Intussen verschenen: Ik, Mezelf en Wij: Over de Constructie van onze Identiteit (2011), Into the White: Kafka and his Metamorphoses (2010) en Getekend door het Lichaam (2011). Recent publiceerde Greg Houwer in eigen beheer De ark van Birsa (2011). Meer info: http://greghouwer.wordpress.com.


DE NIEUWJAARSLEZING – Met Yves Petry (Libris Literatuurprijs 2011)

De tweede editie van De Nieuwjaarslezing van Het zoekend hert verschoof al meteen naar een zaterdagavond. Meer bepaald deze van 7 januari 2012. Spreker van dienst was dan ook Yves Petry, romancier en academisch filosoof, maar toch vooral een fascinerende auteur die de avondlijke sferen meer genegen is dan de pastorale stilte van een zondagochtend.

Yves Petry (1967) trad op dubbele wijze in de voetsporen van zijn pennenbroeder Bernard Dewulf. Zoals zijn voorganger werd ook hij bekroond met de Libris Literatuur Prijs, voor zijn roman De maagd Marino, een schokkend boek over een bizarre moord. ‘Een trefzeker, intrigerend meesterwerk’, noemde de jury deze roman ‘die op elke bladzij getuigt van het geloof in de kracht van de precieze formulering’.

Voor De Nieuwjaarslezing in Het zoekend hert ° The searching deer kreeg Yves Petry behoorlijk de vrije hand. Wij vroegen deze romancier, wiskundige en universitair geschoolde filosoof eens vrijpostig te reflecteren over het jaar dat komen gaat en de verdere toekomst. Yves Petry opteerde ervoor vooral te reflecteren over de zorgen van een zoekende en strevende schrijver. (lees meer…)


DE NIEUWJAARSLEZINGEN, 2011 en 2012 – Boekenpresentatie – Uitgeverij Luster & Het zoekend hert

Staakt u maar uw zoektocht naar de mooiste en diepzinnigste boekjes van het jaar! Uw zucht naar inzicht wordt beloond met clevere kerngedachten in een bijzonder omslagwerk. Het zoekend hert en uitgeverij Luster lanceren twee blitse publicaties met stijl en inhoud: Trekvogels in de mist van Bernard Dewulf en De zorgen van een schrijver van Yves Petry.

Met deze pareltjes start Het zoekend hert de fonkelnieuwe serie De Nieuwjaarslezingen, die wordt uitgegeven en verspreid door de jonge uitgeverij Luster. Vormgever Steven Theunis van Armée de verre, laureaat van de Plantin Moretusprijs voor best verzorgde boeken, realiseerde twee meesterwerkjes met zwartlinnen omslag, goudopdruk, leeslint, bijzonder papier en retrolettertypes die naar het interbellum verwijzen.

Pièce de résistance in beide boekjes zijn de teksten van De Nieuwjaarslezingen, die Het zoekend hert telkens organiseert tijdens het eerste weekend van het jaar. In de eerste editie reflecteert dichter Bernard Dewulf over het belang van het kleine, het futiele, het illusoire, daarbij geïnspireerd door trekvogels in zijn tuin. Schrijver en academisch filosoof Yves Petry, zoals Dewulf ook laureaat van de Libris Literatuur Prijs, reflecteert over ‘de zorgen van een schrijver’. Hij hield zijn lezing op zaterdag 7 januari 2012. Daarna werden de nieuwe boekjes plechtig vanonder een feestelijke stolp gehaald, in aanwezigheid van beide auteurs, de uitgever en een enthousiast publiek.

De Nieuwjaarslezingen van Bernard Dewulf en Yves Petry zijn te koop in de betere boekhandel, maar ook rechtstreeks via Het zoekend hert ° The searching deer, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Prijs per titel: €14,95. Prijs voor de twee titels samen, via Het zoekend hert: €25 (+ verzendingskosten). Voor bestellingen – of meer informatie: hetzoekendhert@gmail.com.


‘ECCE HOMO’ – Fotografisch drieluik – Door Marc Schoeters

Op zondag 17 april 2011 werd in Het zoekend hert ‘Ecce Homo’ ingehuldigd, een nieuw fotografisch drieluik van kunstfotograaf en filosoof Marc Schoeters.

Het triptiek van Marc Schoeters werd tijdens de inhuldiging door de fotograaf zelf toegelicht. Voor latere bezoekers is er van zijn hand een bijzonder statement in een flyer, die mag worden meegenomen. Uit de gelegenheidsbiografie van de fotograaf/dichter/filosoof: “Marc Schoeters is in 1957 in Antwerpen geboren. Kijkt zich sindsdien de ogen uit. Vanaf zijn zevende probeert hij de wereld in beelden vast te leggen. Fotografeert mensen, dieren, steden en natuur. Houdt van de kleuren en vormen van nat zeezand. Verbleef op Sumatra (Indonesië) om er orang-oetans in het wild te fotograferen. Woonde een tijd in Porto (Portugal) om er portretten van het straatleven te maken. Hield een aantal tentoonstellingen – onder andere in Wimereux en Boulogne-sur-Mer. Leest alleen nog poëzie.”

De ‘Ecce Homo’ van Marc Schoeters wordt in het filosofiehuis aan de wand geëxposeerd, minstens tot 15 maart 2012, voornamelijk tijdens de zondaglezingen en avondactiviteiten.


FREE SPIRITS FROM BRAZIL – I – Close encounters with Veronica Stigger, Daniel Galera & Alice Ruiz

Op zaterdag 15 oktober 2011 bracht Het zoekend hert het avondvullende programma ‘Free spirits from Brasil’, in het kader van Europalia. Het hoofdprogramma bestond uit spirituele presentaties van en door de Braziliaanse auteurs Veronica Stigger, Daniel Galera en Alice Ruiz. Met speelse voordrachten en muziek rond het thema ‘vrijheid en diversiteit’.

Alma De Walsche van MO*magazine presenteerde eerst en vooral het verhaal van de Belgische auteur Marcel Grauls. Deze journalist, auteur en literatuurkenner publiceerde in 1980, onder het pseudoniem H. Ter-Nedden, het eerste Nederlandstalige boek over Latino-literatuur: Uit de bek van de hel. Schrijvers in Latijns-Amerika (Kritak, 1980). Dertig jaar later bracht Marcel Grauls een boeiende en smaakvolle getuigenis naar voor. Waar kwam die hype toen vandaan? Was dat een spirituele, filosofische of zelfs – we hebben het over de jaren 70 – politieke revolutie? Maar ook: zijn er bijzondere, actuele trends die hedendaagse Europese lezers kunnen interesseren?

Drie Braziliaanse auteurs brachten vervolgens een spontaan programma rond hun eigen en elkaars werk: schrijfster en journaliste Veronica Stigger, auteur en uitgever Daniel Galera, dichteres en liedjesschrijfster Alice Ruiz (zie foto). Met interviews, voordrachten en spontane muzieksessies.

Free spirits from Brasil was een project van Het zoekend hert ° The searching deer, in samenwerking met europalia.brasil en onze gelegenheidspartner MO*magazine (www.MO.be).


FREE SPIRITS FROM BRAZIL – II – Close encounters with Leonardo Boff

Het tweede deel van ‘Free spirits from Brazil’, ons filosofisch en spiritueel evenement in het kader van europalia.brasil, bestond normaal uit een lezing door de Brazilaanse bevrijdingstheoloog Leonardo Boff, bekend vanwege zijn pleidooi voor de rechten van de armen en de uitgeslotenen. Op zondag 13 november zou hij komen spreken over ‘Harmony in variety’. Tot onze diepe spijt konden wij niet anders dan melden dat deze lezing niet zou doorgaan. De gezondheidstoestand van de vermaarde filosoof en bevrijdingstheoloog maakte het reizen volledig onmogelijk. Wij wensen Leonardo Boff alvast het allerbeste toe.

Leonardo Boff (Concórdia, 1938) is theoloog, filosoof, schrijver en ecologist. Hij was betrokken bij de eerste uitingen van verontwaardiging over de ellende en het marginaliseren. Zijn geloofspreken lagen mee aan de oorsprong van de Latijns-Amerikaanse bevrijdingstheologie. Leonardo Boff formuleerde een nieuw Latijns-Amerikaans perspectief in zijn standaardwerk Rechten voor Leven en de middelen om dat waardig te houden. Hij bekritiseerde de onderdrukkende rol van de rooms-katholieke kerk in de gemeenschappen waarin ze aanwezig was. In 1985 werd hem door de Congregatie voor de Geloofsleer, geleid door de toenmalige kardinaal en huidige paus Joseph Ratzinger, voor een jaar het zwijgen opgelegd vanwege zijn boek Kerk: Charisma en Macht. Toen Rome in 1992 opnieuw met zwijgplicht dreigde om te voorkomen dat hij deel zou nemen aan Eco-92 in Rio de Janeiro, besloot Leonardo Boff het priesterschap vaarwel te zeggen. Het grootste deel van zijn leven was hij werkzaam als professor theologie, ethiek en filosofie in Brazilië en als spreker in vele universiteiten in de wereld. Hij schreef meer dan 60 boeken, die vertaald zijn in de belangrijkste wereldtalen. In 2001 werd hij in Zweden geëerd met de Right Livelihood Award, de alternatieve Nobelprijs.


SARTRE ZEGT SORRY – Filosofisch kamertheater met Laura van Dolron en Steve Aernouts

Op vrijdag 9 september 2011 presenteerde Het zoekend hert in de benedenruimte van het filosofiehuis een speciale kamerversie van Sartre zegt sorry. Deze filosofische theaterproductie werd zowel geselecteerd voor het Nederlands Theater Festival 2011 als voor het Theaterfestival Vlaanderen.

Sommige meisjes vallen op de verkeerde mannen, Laura van Dolron valt op de verkeerde filosofen. Een keer per jaar komt de beroemde filosoof Jean-Paul Sartre (1905-1980) Laura opzoeken om haar te verblijden met gedachten over vrijheid en verantwoordelijkheid. Maar dit keer loopt het anders. Sartre staat niet op uit zijn graf om Laura streng toe te spreken, maar om zijn excuses aan te bieden. De meester-denker moet iets rechtzetten.

In Sartre zegt sorry snijdt stand-up philosopher Laura van Dolron op lichtvoetige wijze grote thema’s aan waarbij ze zichzelf en het publiek niet spaart. Mensen die komen om te denken, brengt zij aan het lachen en mensen die willen lachen, zet zij aan het denken. Steve Aernouts, haar mannelijke muze en de meest eigenwijze acteur die ze kent, werd Jean-Paul Sartre.


STILL SEARCHING AT 70 – De spirituele zoektocht van Bob Dylan – Patrick Roefflaer + New Rising Sun

De programma’s van filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer besteden niet enkel aandacht aan tradities en nieuwe ontwikkelingen in de filosofische levenshouding, maar ook aan kruisverbanden met artistieke disciplines. De 70ste verjaardag van de Amerikaanse troubadour, componist, dichter, denker en levenskunstenaar Bob Dylan, op 24 mei 2011, kreeg daarom volle aandacht. Meer bepaald in het voorafgaande weekend, op zaterdag 21 mei 2011.

Het zoekend hert, uitgeverij epo en auteur Patrick Roefflaer (‘Bob Dylan in de studio’, 2011) vergastten onze bezoekers op een doordachte en gevoelsmatige trip door leven en werk van deze enigmatische dichter en denker. Op het programma stond een verhaal met een overvloed aan geluiden, beelden en fijne getuigenissen . De voordracht werd gevolgd door het sprankelende geluid van jonge en sublieme epigonen: New Rising Sun. Lees meer…

Programma:

19.00: DE MAGISCHE BRONNEN VAN ‘HIS BOBNESS’ – Insprirerende achtergrondmuziek uit de jaren ‘20-‘50
20.00-21.30: DYLANOLOOG PATRICK ROEFFLAER – Over de mens en zijn muziek, aan de hand van 20 essentiële opnames
22.00-23.00: LIVE-OPTREDEN VAN ‘NEW RISING SUN‘ – Geïnspireerde muziek en eigen nummers van een band met toekomst.


AANTEKENINGEN UIT HET ONDERGRONDSE (F.M. Dostojevski) - Filosofisch theater van SKaGeN

Het zoekend hert ° The searching deer participeerde onlangs weer aan twee filosofische theaterproducties: Herinneringen uit het Ondergrondse van F.M. Dostojevski, door SKaGeN, en een herneming van Berckmans, door DeTijd. Speciaal op ons verzoek hielden acteurs en regisseur een fijnzinnige, filosofische nabespreking.

Donderdag 12/05/2011, 20.30u. In Aantekeningen uit het Ondergrondse doet het gecrispeerde, chagrijnige hoofdpersonage personage niets anders dan denken. Zozeer zelfs dat hij niet meer tot handelen in staat is. Op de zompige bodem van zijn redeneringen komt hij altijd hetzelfde tegen: het radeloze verlangen om door een liefdevol iemand te worden gered.

Clara van den Broek bewerkte de novelle van de Russische grootmeester Fjodor M. Dostojevski (1821-1881) tot een pakkende, hedendaagse voorstelling. Muziek en spel: Harald Austbø. Productie: SKaGeN i.s.m. DeTijd.


BERCKMANS – Filosofisch theater van DeTijd

Woensdag 27/04/2011, 20.30u. De onvergelijkbare schrijver en mastermind J.M.H. Berckmans slaagt er met zijn donkere verhalen vol vrolijke klanken in lezers, luisteraars en nu ook theaterbezoekers diep te fascineren. Voor de voorstelling Berckmans liet acteur Jurgen Delnaet zich overmeesteren door het hele werk van de Antwerpse ‘chroniqueur van de zelfkant’.

Berckmans’ fenomenale fictie is van een talige bodemloosheid en klinkt als bezwerende jazz, rock ’n roll en grunge. Beklijvend werk van een vuurspuwer met woorden en klanken. De filosoof uit de richel die ellende en schoonheid in een authentieke taal tot verbinding brengt.


HET PLEZIER VAN HET ZOEKEN. FILOSOFIE TEGEN DE ANGST – Boekpresentatie met Prof. Rik Pinxten

Uitgeverij Houtekiet presenteerde op zondag 27 februari 2011 het nieuwste boek van Professor Rik Pinxten: Het plezier van het zoeken. Filosofie tegen de angst. Waar kon deze boekpresentatie beter gebeuren dan in filosofiehuis Het zoekend hert zelf?

Een bemoedigend woord van uitgever Leo De Haes en de bijdrage van ‘tegenspreekster’ Ivana Ivkovic – politiek filosofe – vormden voor Rik Pinxten de ideale aanloop voor een lezing over de uitdagingen waarmee de actieve, denkende mens wordt geconfronteerd. Zoals de creatieve gedachten van Rik Pinxten tijdens zijn mondelinge uiteenzetting, dragen ook zijn reflecties in dit nieuwe boek een positieve boodschap uit: ‘Het richt zich tot de talloze actieve burgers die willen samenwerken om de aarde en de mensheid leefbaar en kwaliteitsvol te houden’. Lees meer…

‘Het plezier van het zoeken. Filosofie tegen de angst’ verscheen bij uitgeverij Houtekiet (Linkeroever Uitgevers). Prijs: €18,50.


HET DOORGEDREVEN DENKEN VAN DESCARTES – Met Laurens ten Kate, Erik-Jan Bos en Han van Ruler

Uitgeverij Boom in Amsterdam publiceert sinds het najaar van 2010 het verzameld werk van ‘de vader van het moderne denken’ in Nederlandse vertaling. Acht banden, met vrijwel het complete wijsgerige en wetenschappelijke werk van René Descartes in chronologische volgorde en een selectie van de correspondentie. Deze Descartes bibliotheek bevat veel nooit vertaald werk. Ze wordt bezorgd door de internationale Descartes-experts Erik-Jan Bos (Universiteit Utrecht) en Han van Ruler (Erasmus Universiteit Rotterdam), daartoe gestimuleerd door fondsredacteur filosofie, Laurens ten Kate. Deze drie gespecialiseerde maar toch ook wereldwijze filosofen introduceerden het denken en werk van René Descartes, één na één, in filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer. Op het programma:

1 – Wie was René Descartes? – Dr. Erik-Jan Bos – Zondag 21 november 2010 om 11:00. Lees meer…

2 – De actualiteit van Descartes – Prof. Han van Ruler – Zondag 19 december 2010 om 11:00. Lees meer…

3 – Het antwoord van Peter Sloterdijk – Dr. Laurens ten Kate – Zondag 16 januari 2011. Lees meer…

Bij Uitgeverij Boom verschenen tot heden drie banden van de achtdelige Bibliotheek Descartes: I. Regels om richting te geven aan het verstand – en ander vroeg werk, II. De wereld – De mens, III: Over de Methode – Essays.


DE NIEUWJAARSLEZING – Met Bernard Dewulf (Libris Literatuurprijs 2010)

Op de eerste zondag van 2011 pakte Het zoekend hert ° The searching deer uit met een bijzondere primeur: De Nieuwjaarslezing. Onze eerste genodigde was Bernard Dewulf: gelauwerd dichter, filosofisch columnist en subtiel chroniqueur, maar ook essayist van bijzondere bespiegelingen over kunst en waarneming. Samen met hem gingen we het nieuwe decennium in, mét een nieuwjaarsdrink. Lees meer…

Deze eerste Nieuwjaarslezing van en in Het zoekend hert verscheen nadien grotendeels in dagblad De Standaard, onder de titel: Trekvogels in de mist. Inmiddels werd de integrale tekst gepubliceerd in de boekenserie De Nieuwjaarslezingen, een initiatief van Het zoekend hert en uitgeverij Luster.


WITTGENSTEIN / BERCKMANS / BENJAMIN ADORNO – Filosofisch theater van DeTijd

Van 26 tot en met 28 oktober 2010 participeerde filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer in drie filosofische toneelvoorstellingen van theater De Tijd: Wittgenstein, Berckmans en Benjamin Adorno. Drie belevingsavonden tegen een gunstig tarief, met telkens – speciaal voor ons filosofiehuis – een bijzondere nabespreking met regisseur en acteurs, Lucas Vandervost en Jurgen Delnaet, over filosofie, theater en engagement. In samenwerking met het geëngageerde cultuurhuis Rataplan, in Borgerhout. Lees meer…


DE MODDEREN MENS – Feestelijk openingsweekend

In het eerste weekend van september 2010 vierde Het zoekend hert ° The searching deer zijn officiële geboorte met een feestelijk totaalgebeuren. Centraal thema was ‘de’ moderne mens van de jaren twintig tot vandaag en morgen.

Op het driedaagse feestprogramma optredens van ‘t Schoon Vertier, Radio Modern en Heleen Suiker, een openingsact van stadsdichter Peter Holvoet-Hanssen, feestmuziek van Eklektric Moose en lezingen van Francis Strauven, Peter Theunynck, Geert Buelens, Harold Polis, Sofie Sap, Johan Sanctorum en Joke J. Hermsen. Lees meer…


DE GODVERLOREN ZONDAGEN Over het zoeken naar verlichting

In afwachting van de officiële opening liep in ons filosofiehuis al een gewaardeerde lezingencyclus – De godverloren zondagen – ‘over het zoeken naar verlichting’, elke eerste zondag van de maand, van september 2009 tot juni 2010.

Op het zeer gesmaakte programma stonden lezingen van jonge en al ietwat oudere filosofen, zoals Tanny Dobbelaer, Annette Van der Elst, Hella Van den Elshout, Frank Meester, Maarten Meester, Jan den Boer, Vanno Jobse, Eva Vanhole en Prof. Jean Paul Van Bendegem. Lees meer…


BIJKOMEND AANBOD

PHILOSOPHY AND OVERNIGHT SENSATIONS – In woord en beeld

Het zoekend hert ° The searching deer presenteert bij voorkeur prikkelende activiteiten waarin het nachtelijke denken doorschemert: het poëtische, muzikale, kunstzinnige. Ons gastenverblijf staat open voor schrijvers, denkers en cultuurliefhebbers. De cd-collectie varieert van de nocturnes van Chopin tot de ‘over-nite sensations’ van Frank Zappa, maar ook filosofische producties zoals ‘Hermann Heidegger liest Hölderlin’. De dvd-collectie bevat films van Federico Fellini, Ingmar Bergman, Stanley Kubrick, Mike Leigh, David Lynch en andere sensitieve regisseurs. Blijft natuurlijk de vraag of deze cultuurproducten de concurrentie aankunnen met het aanbod van het nabijgelegen Middelheimpark en de elegante cultuurstad Antwerpen.

FILOSOFISCH GASTENVERBLIJF

Filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer beschikt over een gastenkamer met kunstzinnige verwijzing naar tenoren uit de geschiedenis van de filosofie. In deze fase wordt de kamer ter beschikking gesteld van sprekers en gasten die aan een project verbonden zijn. Op termijn kan de kamer eventueel worden verhuurd aan filosofisch geïnteresseerden en creatieve enkelingen die in de Antwerpse cultuurinstellingen een opdracht uitvoeren.

FILOSOFISCHE WANDELINGEN

Filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer ontwikkelt gaandeweg filosofische wandelingen in de omgeving van Antwerpen. Zo onder meer in het beeldenpark Middelheimmuseum. De eerste wandeling, in de nabijgelegen modernistische woonwijk, kwam tot stand in samenwerking met Antwerpen Averechts.

Zowat 35 stadsgidsen van Antwerpen Averechts kregen midden januari 2011 van hun organisatie een attractieve nieuwjaarsreceptie in en om Het zoekend hert aangeboden. Samen liepen zij het parcours dat door Vic Mees en Lieve Van Duyse is uitgestippeld. Dit traject wordt in de loop van 2014 nog verder uitgewerkt en verbeterd. Voor meer informatie: hetzoekendhert@gmail.com.